Subultura

()

Forma kultury okre艣lonej zbiorowo艣ci spo艂ecznej ( w szczeg贸lno艣ci grupy spo艂ecznej), kt贸ra nie odrzucaj膮c wszystkich element贸w szerszej kultury, w ramach, kt贸rej wyst臋puje wyra藕nie odr贸偶nia si臋 od niej w niekt贸rych aspektach takich jak m. in. normy i warto艣ci spo艂eczne, tradycja, j臋zyk, religia, np. subkultura m艂odzie偶owa czy subkultura przest臋pcza [Popularna Encyklopedia Powszechna, str.13]

Wed艂ug s艂ownika wyraz贸w obcych, subkultura to wszystko to, co wyodr臋bnia dan膮 grup臋 spo艂eczn膮 z reszty spo艂ecze艅stwa: normy zwyczajowe, stosunek do w艂adzy, autorytety, g艂贸wnie za艣 鈥 poczucie w艂asnej to偶samo艣ci; a tak偶e grupa lub grupy wyodr臋bnione ze spo艂ecze艅stwa na tych zasadach [S艂ownik Wyraz贸w Obcych, str. 233].

Procesy takie jak niewolnictwo, kolonializm, wojny, migracja i wsp贸艂czesna globalizacja doprowadzi艂y do rozproszenia si臋 r贸偶nych grup ludno艣ci przekraczania przez nie granic i osiedlania si臋 na nowych obszarach. Prowadzi to do pojawienia si臋 nowych spo艂ecze艅stw b臋d膮cych mieszankami kulturowymi, w kt贸rych sk艂ad wchodzi po kilka grup o odmiennym kulturowym, etnicznym i j臋zykowym rodowodzie. Na przyk艂ad w nowoczesnych miastach 偶yje obok siebie wiele spo艂ecze艅stw subkulturowych: w centrum Londynu mo偶na bez trudu spotka膰 Latynos贸w, Indian, Pakista艅czyk贸w, Hindus贸w, Banglijczyk贸w, W艂och贸w, Grek贸w i Chi艅czyk贸w. Poj臋cie subkultur nie odnosi si臋 jedynie do grup etnicznych i j臋zykowych w obr臋bie wi臋kszego spo艂ecze艅stwa. Dotyczy ono wszelkich grup ludno艣ci, kt贸re odr贸偶niaj膮 si臋 od reszty spo艂ecze艅stwa swoim wzorem kulturowym. Subkultury maj膮 bardzo szeroki zasi臋g i mo偶na do nich zaliczy膰 naturyst贸w, fan贸w gothic rocka, haker贸w, hipis贸w, fan贸w hip-hopu i kibic贸w klub贸w pi艂karskich. Jedni b臋d膮 zdecydowanie identyfikowa膰 si臋 z konkretn膮 subkultur膮, podczas gdy inni b臋d膮 p艂ynnie przemieszcza膰 si臋 mi臋dzy kilkoma subkulturami. Kultura odgrywa bardzo wa偶n膮 role w utrwalaniu warto艣ci i norm danego spo艂ecze艅stwa, z drugiej strony jednak stwarza istotne mo偶liwo艣ci dla kreatywno艣ci i zmiany. Subkultury i kontrkultury-grupy odrzucaj膮ce wi臋kszo艣膰 przewa偶aj膮cych w spo艂ecze艅stwie warto艣ci i norm- mog膮 g艂osi膰 pogl膮dy zawieraj膮ce tre艣ci alternatywne wobec kultury dominuj膮cej. Ruchy spo艂eczne, czyli grupy ludzi o podobnym stylu 偶ycia, s膮 pot臋偶nym motorem zmian spo艂ecznych. W ten spos贸b subkultury daj膮 ludziom swobod臋 wyra偶ania swoich opinii nadziei i przekona艅, i zgodnego z nim dzia艂ania [Socjologia, str. 48-49].

Subkultura to zasadnicza i szeroko akceptowana idea teorii. Subkultura wyja艣nia kszta艂towanie si臋 ich jako formy zbiorowego rozwi膮zania problem贸w powstaj膮cych wskutek zablokowania aspiracji pewnych ludzi lub niejednoznaczno艣ci ich pozycji w spo艂ecze艅stwie. Subkultury r贸偶ni膮 si臋 wi臋c od kultury danego spo艂ecze艅stwa, ale zapo偶yczaj膮 jej symbole, warto艣ci i przekonania, cz臋sto je zniekszta艂caj膮c, wyolbrzymiaj膮c lub odwracaj膮c. Poj臋cie to jest szeroko stosowane w socjologii dewjacji, zw艂aszcza w badaniach kultury m艂odzie偶owej.

W tradycji ameryka艅skiej najwi臋ksze znaczenie ma przeformu艂owanie przez R. Mertona koncepcji anomii 鈥 szko艂y chicagowskiej. A.K. Cohen (1955) dowodzi艂, 偶e kultury przest臋pcze powsta艂y w zwi膮zku z problemami m艂odych ludzi zwi膮zanymi z ich statusem. Opisa艂 frustracj臋 m艂odych m臋偶czyzn wywodz膮cych si臋 z klasy robotniczej: w szkole wpaja si臋 im aspiracje zwi膮zane z warto艣ciami klasy 艣redniej, podczas gdy w rzeczywisto艣ci wi膮偶e ich pe艂na ogranicze艅 struktura mo偶liwo艣ci swoista dla klasy robotniczej. Wobec brak贸w prawomocnych mo偶liwo艣ci podniesienia statusu mo偶e si臋 dokona膰 tylko w ramach subkultury uznaj膮cej warto艣ci opozycyjne: ekspresyjne, hedonistyczne, nie utylitarne. Albert Coen twierdzi, 偶e ch艂opcy pochodz膮cy z ni偶szej klasy robotniczej, rozgoryczeni swoj膮 pozycj膮 spo艂eczn膮, cz臋sto jednocz膮 si臋, tworz膮c subkultury przest臋pcze, takie jak gangi. Subkultury te odrzucaj膮 warto艣ci klasy 艣redniej, a na ich miejsce przyjmuj膮 normy buntu, jak przest臋pczo艣膰 i inne akty nonkorfomizmu. Richard A.Cloward i Lioyd E. Ohlin (1960) zgadzaj膮 si臋 ze stanowiskiem Cohena, 偶e wi臋kszo艣膰 m艂odzie偶y przest臋pczej wywodzi si臋 z ni偶szej klasy robotniczej. Ale ich zdaniem najbardziej 鈥渮agro偶eni鈥 s膮 ci ch艂opcy, kt贸rzy zinternalizowali warto艣ci klasy 艣redniej i kt贸rym pozwolono uwierzy膰, 偶e dzi臋ki swoim zdolno艣ciom mog膮 aspirowa膰 do tej klasy w przysz艂o艣ci. W艂a艣nie ci ch艂opcy, kiedy okazuje si臋 偶e nie s膮 w stanie sprosta膰 tym celom szczeg贸lnie cz臋sto schodz膮 na drog臋 przest臋pcz膮. W swoim badaniu gang贸w ch艂opi臋cych Cloward i Ohlin stwierdzili, 偶e gangi przest臋pcze wyrastaj膮 ze spo艂eczno艣ci subkulturowych, w kt贸rych 鈥 jak na przyk艂ad w艣r贸d mniejszo艣ci etnicznych 鈥 szanse na osi膮gni臋cie prawomocnego sukcesu s膮 nik艂e [Socjologia, str. 48-49].

Miller twierdzi艂, 偶e subkultury przest臋pcze zakorzenione s膮 w pewnych aspektach kultury klasy robotniczej; nie b臋d膮c prost膮 reakcj膮 na spo艂ecze艅stwo klas 艣rednich, s膮 raczej ekspresyjnym podkre艣leniem 鈥 zasadniczych kwestii 鈥 kultury rodzic贸w. R.A. Cloward i L.E.Ohlin po艂膮czyli elementy teorii anomii z teori膮 zr贸偶nicowanych powi膮za艅 E. Sutherlanda i stwierdzili istnienie 鈥 napi臋cia 鈥 wynikaj膮cego z postrzeganego braku dost臋pu do prawomocnych 艣rodk贸w osi膮gania uwewn臋trznionych, konwencjonalnych, w艂a艣ciwych klasie 艣redniej cel贸w. Cz臋艣膰 m艂odzie偶y uwalnia si臋 od tego napi臋cia, zwracaj膮c si臋 ku nieprawomocnym strukturom mo偶liwo艣ci w ramach lokalnej spo艂eczno艣ci robotniczej. Obok mo偶liwo艣ci uprawomocnionych oferuj膮 one tak偶e 鈥 kryminalne 鈥 lub 鈥 konfliktowe 鈥 sposoby odniesienia sukcesu. Zachowania polegaj膮ce na 鈥 wycofaniu si臋 鈥 (np. przyjmowanie narkotyk贸w czy alkoholizm) s膮 sygna艂em podw贸jnej pora偶ki w d膮偶eniu do sukcesu 鈥 zar贸wno w sferze poczyna艅 prawomocnych, jak i nieuprawnionych.

Brytyjskie badania subkultur nawi膮zywa艂y w znacznej mierze do tradycji ameryka艅skiej, ale cz臋sto pojawia艂y si臋 w nich nowe podej艣cia; badano np. sposoby do艣wiadczania przez m艂odzie偶 kultury brytyjskiej klasy robotniczej; hedonizm cyganerii cechuj膮cy subkultur臋 m艂odzie偶y z klas 艣rednich; subkultur臋 jako aren臋 鈥 kulturowego oporu poprzez rytua艂鈥; odczytywanie sensu stylu聽 w subkulturze.

Subkultury przynajmniej zdaniem niekt贸rych autor贸w mog膮 by膰 form膮 symbolicznego oporu w ramach instytucji spo艂ecznych, b臋d膮cych odbiciem niekt贸rych aspekt贸w organizacji ca艂ego spo艂ecze艅stwa, m.in. w szko艂ach i wi臋zieniach. Mog膮 te偶 tworzy膰 szersz膮 sie膰 zwi膮zk贸w miedzy lud藕mi, kt贸rzy d膮偶膮 do potwierdzenia odczuwanego poczucia odmienno艣ci, np. mi臋dzy homoseksualistami. Autorzy o orientacji feministycznej wyja艣niali brak dziewcz膮t w ulicznych kulturach m艂odzie偶y odwo艂uj膮c si臋 do kobiecej 鈥渟ubkultury sypialni鈥. Teori臋 subkultury mo偶na krytykowa膰 z kilku powod贸w. Przerysowuje ona cz臋sto r贸偶nice mi臋dzy grupami okre艣lonymi przez np. klas臋 spo艂eczn膮 lub wiek a w zwi膮zku z tym wyolbrzymia tak偶e homogeniczo艣膰 tych grup. Trwa艂膮 pora偶k膮 teorii jest pomijanie grup kobiet i grup nie bia艂ych. Idea subkultury kryje w sobie za艂o偶enie odmienno艣ci od dominuj膮cej, nadrz臋dnej 鈥渒ultury 鈥 gospodarza鈥 a przecie偶 pluralizm i fragmentacja kultury nowoczesnej i ponowoczesnej kwestionuje samo poj臋cie subkultury. Poniewa偶 ostatnio teoria subkultury stan臋艂a przed konieczno艣ci膮 ogarni臋cia wielu r贸偶nych 鈥 i nie w pe艂ni mo偶liwych do pogodzenia stanowisk teoretycznych, trudno w jej ramach sformu艂owa膰 jakie艣 ustalenia teoretyczne. Mimo, 偶e S. Cohen przedstawi艂 zdecydowan膮 krytyk臋 koncepcji 鈥渙poru poprzez rytua艂 鈥, jednej z wielu brytyjskiej teorii subkultury, dowodz膮c, 偶e wprawki wprowadzaj膮ce si臋 do dekodowania i odszyfrowywania styl贸w subkultur (punk, shinhead i in.) s膮 politycznie stronnicze i ostatecznie nieprzekonuj膮ce, poniewa偶 nigdy nie ukazuj膮 bezpo艣rednich intencji samych badanych [S艂ownik socjologii i nauk spo艂ecznych, str. 370].

Bibliografia:

  1. Popularna Encyklopedia Powszechna, t. 7, Gr. Wydawnicza Bertelsmann Media, Krak贸w 2002.
  2. S艂ownik Wyraz贸w Obcych, pod red. M. Pawlus, PWN, Warszawa 鈥 Bielsko-Bia艂a 2008.
  3. Socjologia, pod red. A Kulikowskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  4. S艂ownik socjologii i nauk spo艂ecznych, pod red. Gordona Marshalla, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2005.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Systemy informacyjne marketingu

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.