Robert Darnton

()

Robert Darnton, ameryka艅ski historyk kultury, urodzi艂 si臋 10 maja 1939 roku w Nowym Jorku. Zajmuje si臋 badaniami nad osiemnastowieczn膮 Francj膮, zagadnieniami zwi膮zanymi z histori膮 kultury,聽 histori膮 ksi膮偶ki oraz nowymi, elektronicznymi聽 formami publikacji i ich wp艂ywem na czytelnictwo, a zw艂aszcza na funkcjonowanie bibliotek, wydawnictw i uczelni wy偶szych.

W roku 1960 Darnton uko艅czy艂 Harvard Collage, 聽nast臋pnie ucz臋szcza艂 do Uniwersytetu w Oxfordzie,聽 gdzie w 1964 roku obroni艂 doktorat z historii. W latach 1964-1965 pracowa艂 jako m艂odszy reporter聽聽 dla The New York Times. Przez szereg kolejnych lat (1968-2008) pracowa艂 jako wyk艂adowca historii na Uniwersytecie w Princeton, gdzie
w latach 1987-1995 by艂 dyrektorem programu europejskich studi贸w kulturalnych, a w latach 2002-2007 by艂 szefem Centrum Studi贸w nad Ksi膮偶kami i Mediami (Center for the Study of Books and Media). Dzi臋ki swym osi膮gni臋ciom w roku 1982 otrzyma艂 presti偶owy grant naukowy z Fundacji MacArthura.

Wyk艂ada艂 na wielu uczelniach w kraju i za granic膮. Pracowa艂 r贸wnie偶 w Bibliotece Publicznej w Nowym Jorku oraz w wydawnictwie Oxford University Press. Za sw贸j dorobek naukowy Darnton otrzyma艂 w roku 1999 od rz膮du francuskiego tytu艂 Kawalera Legii Honorowej, a w roku 2004 otrzyma艂 Nagrod臋 Gutenberga przyznawan膮 wsp贸lnie przez w艂adze miasta Moguncji i Internationale Gutenberg-Gesellschaft. W 1999 roku zosta艂 wybrany prezydentem Ameryka艅skiego Stowarzyszenia Historyk贸w. W roku 2007 obj膮艂 stanowisko dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej na Harvardzie, kt贸re piastuje do dzisiaj. W czerwcu 2010 roku zosta艂 laureatem honorowego tytu艂u Doktora Praw szkockiego Uniwersytetu 艢w. Andrzeja. [Pettegree, 2010]

呕on膮 Roberta Darntona jest Susan Lee Glover. Maj膮 troje dzieci: Nicholasa (ur. 21 kwietnia 1970 r.), Catherine (ur. 31 grudnia 1973 r.) i Margaret (ur. 11 lipca 1977 r.). Jego bratem jest z kolei pisarz i dziennikarz John Darnton, autor mi臋dzy innymi powie艣ci Neandertalczyk (wyd. polskie 1997) oraz Spisek Darwina (wyd. polskie 2007).

Robert Darnton jest autorem kilkudziesi臋ciu ksi膮偶ek, z kt贸rych wiele zosta艂o przet艂umaczonych na j臋zyki obce. Jego najpopularniejszym dzie艂em pozostaje The Great Cat Massacre and Other Episodes in French Cultural History (1984), kt贸rej fragment (Workers Rewolt: The Great Cat Massacre of the Rue Saint-Severin, s. 74-104) przet艂umaczony zosta艂 r贸wnie偶 na j臋zyk polski. T艂umaczenia dokonali w latach 1994-1995 studenci historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod kierunkiem dr Ewy Doma艅skiej. Prac臋 t臋 opublikowano w roku 2002 w czasopi艣mie Polska Sztuka Ludowa: Konteksty. [Darnton, 2002, s. 83-97]

鈥濿ielka rze藕 kot贸w鈥 jest esejem, w kt贸rym autorowi z powodzeniem uda艂o si臋 po艂膮czy膰 dwie nauki 鈥 antropologi臋 i histori臋. Wed艂ug niego, by m贸c w og贸le pozna膰 inn膮 kultur臋 ni偶 swoja w艂asna, niewa偶ne czy istniej膮c膮 w przesz艂o艣ci, czy obecnie, powinni艣my bada膰 to, czego nie jeste艣my w stanie w niej zrozumie膰. 鈥濭dy zauwa偶amy, ze nie rozumiemy czego艣, co jest szczeg贸lnie wa偶ne dla danej kultury czy spo艂eczno艣ci 鈭 偶artu, przys艂owia, obrz臋du 鈥 pisa艂 Darnton 鈭 to znaczy, ze znale藕li艣my co艣, dzi臋ki czemu b臋dziemy mogli uchwyci膰 obcy system znacze艅, co nast臋pnie pozwoli nam go wyja艣ni膰.鈥 [Klich-Kluczewska, Ka艂wa, 2009, s. 44] W przytaczanym tek艣cie analizuje wi臋c przyczyny i istot臋 偶artu (czy dla nas nadal 艣miesznego?), jakim by艂o dla czeladnik贸w drukarskich z XVIII-wiecznej Francji, odtwarzanie masakry kot贸w, kt贸rej si臋 swego czasu dopu艣cili. Czyni to poprzez analiz臋 symboli (rytualne znaczenie kot贸w), zwi膮zek z obrz臋dami 艣wi膮tecznymi i obyczajami (czas karnawa艂u, gdy 鈥炁泈iat stawa艂 na g艂owie鈥, polowanie na czarownice, teatralizacja widowisk egzekucji) oraz kwestie spo艂eczne (鈥瀝odzinny鈥 i industrialny model warsztatu pracy). Wykorzystanie antropologicznego sposobu podej艣cia do przesz艂o艣ci (a czyni tak zainspirowana osi膮gni臋ciami etnolog贸w i antropolog贸w kultury tzw. antropologia historyczna), wi膮偶e si臋 w tym wypadku z nurtem historiografii znanym jako mikrohistoria, tj. dziedzina zajmuj膮ca si臋 badaniem epizod贸w historii, niezauwa偶alnych dla dawnych historyk贸w fakt贸w i wydarze艅, kt贸re mia艂y miejsce w przesz艂o艣ci, a kt贸re nie wp艂yn臋艂y znacz膮co na losy 艣wiata i samej ludzko艣ci. [Cichy, 2010] 鈥濿ielka rze藕 kot贸w鈥 przywo艂ana zosta艂 w pracy Mikrohistorie Ewy Doma艅skiej. [Doma艅ska, 1999, s. 160-175] Autorka stara艂a si臋 udowodni膰 tam na podstawie tekstu Darntona, i偶 鈥瀒nny鈥 z przesz艂o艣ci wcale nie znaczy 鈥瀘bcy鈥. 鈥濱nny鈥 przechowuje pierwotne cechy naszego 鈥瀓a鈥, kt贸re po prostu nale偶y ponownie odkry膰. Podobnie jak dla niekt贸rych wsp贸艂czesnych antropolog贸w, Darnton wydaje si臋 postrzega膰 cz艂owieka jako 鈥瀒stot臋 poszukuj膮c膮 sensu, potrzebuj膮c膮 wizji 艣wiata jako trwalej, porz膮dkuj膮cej zasady egzystencji鈥. [Doma艅ska, 1999, s. 161-162]

Za najwa偶niejsz膮 prac臋 Darntona zwyk艂o si臋 uwa偶a膰 p贸藕niejsz膮 o przesz艂o dziesi臋膰 lat The Forbidden Best-Sellers of Pre-Revolutionary France (1995), opowiadaj膮c膮 o wp艂ywie ksi膮偶ek na umys艂y mieszka艅c贸w przedrewolucyjnej Francji. Zosta艂a ona wyr贸偶niona nagrod膮 przez National Book Critics Circle (NBCC). Zainteresowania Darntona ksi膮偶k膮 i jej histori膮 si臋gaj膮 lat sze艣膰dziesi膮tych. Kiedy w roku 1965 przyby艂 do Szwajcarii, do Soci茅t茅 typographique de Neuch芒tel, w poszukiwaniu informacji o 偶yciu i tw贸rczo艣ci 偶yrondysty Jacques鈥檃-Pierre鈥檃 Brissota, po przejrzeniu paru setek list贸w zdecydowa艂, 偶e historia ksi膮偶ek fascynuje go du偶o bardziej ni偶 pisanie biografii. [Tamm, 2004] Pozna艂 r贸wnie偶 w tym czasie kilku innych naukowc贸w, kt贸rzy starali si臋 zrozumie膰 艣wiat drukowanych dzie艂 i ich wp艂yw na dzieje ludzko艣ci 鈥 stali si臋 oni pierwszymi powa偶anymi 鈥瀐istorykami ksi膮偶ki鈥, jeszcze d艂ugo przed powstaniem takich okre艣le艅 jak historians of the book czy, uwa偶anej przez Darntona za najlepiej rozwijaj膮c膮 si臋 wsp贸艂cze艣nie w艣r贸d nauk humanistycznych, dyscypliny zwanej history of books. Obecnie zainteresowania Darntona skupiaj膮 si臋 wok贸艂 wsp贸艂czesnych medi贸w i ich wp艂ywu na postrzeganie swych papierowych poprzednik贸w. Czy 艣wiat ksi膮偶ek przetrwa w kulturze globalnego Internetu? Jaki los czeka tradycyjne biblioteki i czy zostan膮 one ca艂kowicie wyparte przez projekty typu Google Book Search? [Darnton, 2010]

Wybrane prace:

  • Mesmerism and the End of the Enlightenment in France (1968)
  • The Business of Enlightenment: A Publishing History of the Encyclop茅die, 1775-1800 (1979)
  • The Literary Underground of the Old Regime (1982)
  • The Great Cat Massacre and Other Episodes in French Cultural History (1984)
  • Revolution in Print: the Press in France 1775-1800 (1989)
  • The Kiss of Lamourette: Reflections in Cultural History (1989)
  • Edition et s茅dition. L鈥檜nivers de la litt茅rature clandestine au XVIIIe si猫cle (1991)
  • The Forbidden Best-Sellers of Prerevolutionary France (1995)
  • The Corpus of Clandestine Literature in France, 1769-1789 (1995)
  • George Washington鈥檚 False Teeth: An Unconventional Guide to the Eighteenth Century (2004)
  • The Case for Books: Past, Present, and Future (2009)

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Salvador Dal铆

Poprzedni wpis

Karol Darwin

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.