Riabinin Jan

()

Pochodz膮cy z rosyjskiej rodziny urz臋dniczej Jan Riabinin z powodzeniem mo偶e by膰 zaliczony do grona wybitnych polskich archiwist贸w. Mimo, 偶e prawie trzydzie艣ci lat swego 偶ycia sp臋dzi艂 na terenie obecnej Rosji (obywatelstwo Rzeczpospolitej Polskiej zosta艂o mu przyznane dopiero w roku 1922), by艂 zwi膮zany z Polsk膮 鈥 zw艂aszcza z Lublinem 鈥 zar贸wno kontaktami zawodowymi, jak i osobistymi.

Urodzi艂 si臋 22 sierpnia 1878 roku w Lublinie, w nale偶膮cej do jego dziadk贸w kamienicy przy ulicy Z艂otej 3 (obecnie mie艣ci si臋 w niej Muzeum Literackie im. J贸zefa Czechowicza). Ucz臋szcza艂 do rosyjskiego Gimnazjum M臋skiego w Lublinie, gdzie jednym z jego nauczycieli by艂 Hieronim 艁opaci艅ski (1860-1906) 鈥 j臋zykoznawca i etnograf, tw贸rca lubelskiej Biblioteki Publicznej, nazwanej p贸藕niej jego imieniem. To on mia艂 przyczyni膰 si臋 do rozbudzenia w m艂odym Riabininie pasji dotycz膮cej poznawania dawnych dziej贸w miasta, nauczy艂 go te偶 klasycznej 艂aciny. W artykule, kt贸ry ukaza艂 si臋 w trzydziest膮 rocznic臋 jego 艣mierci, mo偶emy przeczyta膰, 偶e ju偶 jako trzynastolatek 鈥瀝ecytowa艂 z pami臋ci wyj膮tki w gramatyki 艂aci艅skiej i z zapa艂em deklamowa艂 wiersze 艂aci艅skie鈥 (Gawarecka, 1972, 5).

W roku 1894 przeni贸s艂 si臋 do Moskwy, gdzie kontynuowa艂 nauk臋 w gimnazjum, a nast臋pnie 鈥 w latach 1901-1904 鈥 odby艂 studia historyczne na Uniwersytecie Moskiewskim, kt贸re uko艅czy艂 z odznaczeniem (Mencel, 1988, 265). Powodem wyjazdu do Rosji by艂y post臋puj膮ce k艂opoty ze s艂uchem. Niestety leczenie nie przynios艂o oczekiwanych rezultat贸w i jeszcze przed rozpocz臋ciem studi贸w Riabinin ca艂kowicie og艂uch艂 (Wachowicz, 1993, 232).

Po uko艅czeniu nauki podj膮艂 prac臋 w Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych Cesarstwa Rosyjskiego w Moskwie, gdzie pracowa艂 do 1918 roku. Przegl膮da艂 tam mi臋dzy innymi dokumenty (osobiste i kancelarii) kr贸la Stanis艂awa Augusta Poniatowskiego, kt贸rym szczeg贸lnie si臋 interesowa艂 oraz wywiezione z Warszawy po 1794 roku akta w艂adz Rzeczypospolitej. Przez dziesi臋膰 lat pracy uporz膮dkowa艂 te materia艂y, dziel膮c je na dwie cz臋艣ci: dotycz膮ce stosunk贸w wewn臋trznych i dyplomatycznych Rzeczypospolitej. Ch臋tnie udziela艂 pomocy przyje偶d偶aj膮cym do archiwum na kwerend臋 badaczom z Polski. Od roku 1915 by艂 czynnym dzia艂aczem Komisji Naukowej Polskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przesz艂o艣ci i Kultury Polskiej w Moskwie (Mencel, 1988, 266).

Riabinin cz臋sto przyje偶d偶a艂 do Lublina. 16 kwietnia 1914 roku zawar艂 tu zwi膮zek ma艂偶e艅ski z Taisj膮 Krapiwin (Krapiwun), z kt贸r膮 mia艂 dwoje dzieci: urodzon膮 w 1915 roku Eudoksj臋 i Sergiusza, urodzonego w 1918 roku w Mariupolu na Ukrainie. W tej ostatniej miejscowo艣ci przebywa艂 wraz z najbli偶sz膮 rodzin膮 do 1921 roku. Pracowa艂 w贸wczas w Biurze Statystycznym (Mencel, 1988, 266).

Po 艣mierci rodzic贸w wr贸ci艂 na sta艂e do Polski, gdzie pocz膮tkowo pracowa艂 jako archiwista w kieleckim archiwum (Wachowicz, 1993, 232), a od 1 grudnia 1921 roku 鈥 w Archiwum Pa艅stwowym w Lublinie. Siedem lat p贸藕niej zosta艂 mianowany kustoszem tego偶 archiwum. Na emerytur臋 odszed艂 w 1938 roku z powod贸w zdrowotnych. Zmar艂 20 lipca 1942 roku po d艂ugiej chorobie. Zosta艂 pochowany na cmentarzu prawos艂awnym przy ulicy Lipowej w Lublinie. Obok mie艣ci si臋 mogi艂a jego 偶ony Taisji (1878-1961). Na tym samym cmentarzu pochowano w roku 1997 jego syna Sergiusza.

Jan Riabinin by艂 archiwist膮 i historykiem oraz wybitnym regionalist膮. Opublikowa艂 kilkadziesi膮t prac dotycz膮cych dziej贸w miasta Lublina, zw艂aszcza w okresie staropolskim. By艂y to mi臋dzy innymi: Lauda miejskie lubelskie XVII wieku (Lublin 1935), Lublin w ksi臋gach w贸jtowsko 鈥 艂awniczych XVII 鈥 XVIII w. (Lublin 1928), Materia艂y do lubelskiego s艂ownika aktowego (Lublin 1934), Nazwiska, przezwiska i przemianki dawnych mieszczan lubelskich (Lublin 1936), Rada miejska lubelska XVII wieku (Lublin 1933) oraz Rada miejska lubelska w XVIII wieku (Lublin 1931). Pisa艂 r贸wnie偶 o lubelskich lekarzach, cechach rzemie艣lniczych, procesach czarownic oraz dotycz膮cych wiary w czary przes膮dach.

Jan Riabinin bra艂 udzia艂 w pracach Towarzystwa Przyjaci贸艂 Nauk w Lublinie. Skatalogowa艂 zbiory r臋kopis贸w i starodruk贸w znajduj膮cych si臋 w tamtejszej Bibliotece Publicznej. Tak偶e w lubelskim Archiwum Pa艅stwowym zajmowa艂 si臋 porz膮dkowaniem i ewidencjonowaniem archiwali贸w, mi臋dzy innymi akt administracji polskiej i rosyjskiej XIX i XX wieku. Opracowa艂 katalog rzeczowy i osobowy lubelskich ksi膮g miejskich z XV-XVIII wieku. W 1926 roku wyda艂 (uzupe艂niony i ponownie wydany w 1931 roku) inwentarz akt lubelskich, kt贸ry s艂u偶y艂 kolejnym pokoleniom badaczy a偶 do lat sze艣膰dziesi膮tych XX wieku (Trojanowska, 1996, 12).

Za osi膮gni臋cia na polu naukowym zosta艂 uhonorowany w 1932 roku Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi oraz w roku 1938 ufundowan膮 przez Rad臋 Miasta Lublina nagrod膮 pieni臋偶n膮 (Mencel, 1988, 266).

 

Bibliografia:

Gawarecka, Kazimiera; 1972, Jan Riabinin. W trzydziestolecie 艣mierci; w: Kamena, nr 9, s.5.

Mencel, Tadeusz; 1988, Riabinin Jan (1878-1942); w: Polski S艂ownik Biograficzny, T. 31, ss.265-266.

Trojanowska, Maria; 1996, Inwentarz Archiwum Miasta Lublina 1465-1810; Lublin: Archiwum Pa艅stwowe w Lublinie.

Wachowicz, Bogus艂aw; 1993, Riabinin Jan; w: Tadeusz Radzik, Jan Skarbek, Andrzej A. Witusik (red), S艂ownik biograficzny miasta Lublina, Lublin: Wydawnictwo UMCS, T. 1, ss.232-233.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Roman Pola艅ski

Poprzedni wpis

Reklama 鈥 艣rodek komunikacji masowej

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.