Piotr Bruegel starszy

()

Piotr Bruegel starszy (ur. ok. 1525-1530 zm. 1569 r.) flamandzki malarz i grafik. Jeden z najwi臋kszych i najwybitniejszych przedstawicieli p贸艂nocnego malarstwa renesansowego. W literaturze cz臋sto okre艣lany jest przydomkiem 鈥濩h艂opski鈥 lub 鈥濺ubaszny鈥.

Nie posiadamy sprawdzonych informacji o jego wczesnym 偶yciu. Za miejsce jego urodzenia przyjmuje si臋 wie艣 Brueghel pod Bred膮 鈥 dzisiejsze Groote-Brogel pod Bree. Dat臋 urodzin ustala si臋 na postawie informacji, 偶e w 1551 r. artysta zosta艂 przyj臋ty do cechu 艣w. 艁ukasza w Antwerpii, a wiadomo nam, 偶e w poczet jego cz艂onk贸w przyjmowano tylko tych malarzy, kt贸rzy byli w odpowiednim wieku, czyli nie ni偶szym ni偶 dwadzie艣cia pi臋膰 lat.

Do roku 1563 偶yje i pracuje w wspomnianej ju偶 Antwerpii. Terminuje tam w pracowni Piotra Coecke van Aelest, wybitnego malarza, znanego jako autora karton贸w do arras贸w i t艂umacza na francuski i flamandzki Ksi臋gi o architekturze Bolo艅czyka Sebastiano Serlio i dzie艂a Witruwiusza. Bruegel wyuczy艂 si臋 u Coecka najpierw rzemios艂a. Z wyj膮tkiem witra偶a opanowa艂 wszystkie techniki swego mistrza. Ich artystycznych wzajemnych stosunk贸w nie da si臋 jednak okre艣li膰 bli偶ej.

W latach 1525-1553 odbywa podr贸偶 do Francji i W艂och. Jego peregrynacja oka偶臋 si臋 niezwykle wa偶na dla jego tw贸rczo艣ci. Karel van Mander, pierwszy biograf Bruegela, tak skomentuje jego podr贸偶: 鈥瀙rzekraczaj膮c Alpy 鈥瀙o艂kn膮艂鈥 ska艂y i g贸ry, by 鈥瀢yplu膰鈥 je p贸藕niej na p艂贸tno i deski..鈥

Z chwil膮 powrotu do Antwerpii Bruegel podejmuje trwa艂膮 wsp贸艂prac臋 鈥 trwaj膮c膮 wiele lat i owocuj膮c膮 mistrzowskimi osi膮gni臋ciami na polu grafiki 鈥 z pracowni膮 Hieronima Cocka.

W 1563 r. po艣lubia Mayke Coeck, c贸rk臋 swego zmar艂ego mistrza, Piotra Coecka van Aelst, a nast臋pnie przenosi si臋 do Brukseli, jak pisz臋 Karel Van Mander na pro艣b臋 jej matki, cho膰 wi臋kszo艣膰 autor贸w widzi w przyczynie zmiany miejsca zamieszkania czynniki politycznie. Po przeniesieniu si臋 Bruegel tworzy ju偶 g艂贸wnie obrazy sztalugowe.

W 1564 r. na 艣wiat przychodzi pierwszy syn malarza Piotr, a w cztery lata p贸藕niej Jan. Obaj zostali malarzami. Piotr Brueghel m艂odszy (zw. Piekielnym) i Jan Brueghel (zw. Aksamitnym) w przeciwie艅stwie do ojca, kt贸ry najprawdopodobniej od 1559 r. zacz膮艂 pomija膰 liter臋 鈥榟鈥 w swoim nazwisku, u偶ywaj膮 nazwiska Brueghel.

Piotr Bruegel umiera 5 wrze艣nia 1569 roku. Na kr贸tko przed swoj膮 艣mierci膮, zdaniem Mandera, poleci艂 偶onie zniszczy膰 kilka swoich rycin, kt贸re jego zdaniem by艂y zbyt ostre i zjadliwe i mog艂yby przysporzy膰 k艂opot贸w jego rodzinie.

Tw贸rczo艣膰 Piotra Bruegla

Piotr Bruegel do historii malarstwa przeszed艂 g艂贸wnie jako pejza偶ysta, mimo 偶e by艂 autorem wielu rycin w du偶ym stopniu inspirowanych malarstwem Hieronima Boscha. W swoich obrazach cz臋sto nawi膮zywa艂 do motyw贸w ludowych (st膮d przydomek 鈥濩h艂opski鈥 czy 鈥濺ubaszny), takich jak: wesela, uczy, biesiady; biblijnych zw艂aszcza z Nowego Testamentu, podobnie te偶 jak Bosch ilustrowa艂 przys艂owia flamandzkie. Nie spos贸b jednoznacznie zinterpretowa膰 tw贸rczo艣ci Bruegela. Niekt贸rzy, jak wspominany ju偶 Mender, widz膮 w nim malarza ch艂op贸w, inni znakomitego pejza偶yst臋, czy wyraziciela niespokojnego ducha epoki, jak Jean Francis. Mimo tych niejasno艣ci Bruegel to bez w膮tpienia jeden z najwa偶niejszych malarzy, kt贸ry wci膮偶 inspiruje i to nie tylko malarzy czy historyk贸w sztuki. Za kanw臋 powie艣ci Gerta Hoffmana Upadek 艣lepc贸w pos艂u偶y艂 obraz Bruegela o tym samym tytule. W Polsce Jacek Kaczmarski napisa艂 sze艣膰 utwor贸w inspirowanych malarstwem flamandzkiego mistrza. Przyk艂ad贸w tego typu mo偶na mno偶y膰 do艂膮czaj膮c do listy nawet Solaria Tarkowskiego czy skecz o inkwizycji Lataj膮cego Cyrku Monty Pythona, gdzie r贸wnie偶 wyst臋puj膮 obrazy Bruegela.

Dzie艂a wybrane (malarze do XIX w. praktycznie nie tytu艂owali swych dzie艂, wi臋c wymienione przeze mnie mog膮 wyst臋powa膰 w literaturze pod innymi nazwami):

  • 1557 鈥 Pejza偶 z przypowie艣ci膮 o siewcy
  • 1558 鈥 Upadek Ikara
  • Widok Neapolu
  • Dwana艣cie przys艂贸w
  • 1559 鈥 Przys艂owia flamandzkie
  • Walka karnawa艂u z postem
  • 1560 鈥 Zabawy dzieci臋ce
  • 1562 鈥 Triumf 艢mierci
  • Dwie ma艂py
  • Samob贸jstwo Saula
  • Upadek zbuntowanych anio艂贸w
  • 1563 鈥 Wie偶a Babel
  • 1564 鈥 Szalona Ma艂gorzata
  • Pok艂on trzech kr贸li
  • Droga krzy偶owa
  • Za艣ni臋cie Marii
  • 1565 鈥 Chrystus i Jawnogrzesznica
  • 呕niwa
  • Powr贸t stada
  • Pochmurny dzie艅
  • My艣liwi na 艣niegu
  • 1566 鈥 Kazanie 艣w. Jana Chrzciciela
  • Spis ludno艣ci
  • Rze藕 niewini膮tek
  • 1567 鈥 Nawr贸cenie Szaw艂a
  • Kraina lenistwa
  • 1568 鈥 艢lepcy
  • Kaleki
  • Z艂odziej gniazd
  • Mizantrop
  • Burza na morzu
  • Ch艂opskie wesele
  • Taniec wie艣niak贸w
  • Pejza偶 z szubienic膮

Bibliografia:

  1. E. Baccheschi, F. de Pol,. Geniusze sztuki. Bruegel. Warszawa 1985 r.
  2. D. Bianco, Bruegel, Warszawa 2006 (Klasycy Sztuki)
  3. J. Francis. Bruegel przeciwko w艂adzy. Warszawa 1976 r.
  4. R.-M. i R. Hagen. Bruegel. Dzie艂a wszystkie. Warszawa 2001 r.
  5. Gerhard W. Menzel. Piotr Bruegel Starszy. Warszawa
  6. M. Walicki, Bruegel, Warszawa 1957.
  7. Pieter Bruegel mi臋dzy 1525 a 1530-1569. Pozna艅 2006 r.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Branding kulturowy

Poprzedni wpis

Cia艂o Astralne

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.