Pierre August Renoir

()

Pierre August Renoir

PIERRE AUGUST RENOIR 鈥 francuski malarz oraz rze藕biarz. Jeden z g艂贸wnych przedstawicieli impresjonizmu. Urodzi艂 si臋 25 lutego 1841 roku w mie艣cie s艂yn膮cym z manufaktury porcelany 鈥 Limoges. By艂 sz贸stym z siedmiorga dzieci biednego krawca imieniem Leonard i jego 偶ony szwaczki Marguerite. W wieku 3 lat przeprowadzi艂 si臋 z rodzicami do Pary偶a, gdzie zacz膮艂 艣piewa膰 w ch贸rze w ko艣ciele 艣w. Eustachego. Jego dobry g艂os oraz 艣wietne poczucie rytmu sprawi艂o, 偶e dyrygent ch贸ru namawia艂 jego rodzic贸w, 偶eby m艂ody August kszta艂ci艂 si臋 dalej w kierunku muzycznym. By艂 zdolnym dzieckiem, gdy偶 mia艂 r贸wnie偶 talent do rysunku. W wieku 13 lat, zacz膮艂 poznawa膰 malarstwo porcelanowe. Nauczy艂 si臋 wtedy sztuki dekorowania zastawy sto艂owej. Do tego typu dekoracji u偶ywa艂 wzor贸w kwiatowych oraz zazwyczaj jasnych, spokojnych, pogodnych barw. By艂 zdolnym uczniem 鈥 po kilku miesi膮cach praktyki powierzano mu ju偶 zadania, jakie zwykle wykonywali wykwalifikowani malarze. R贸wie艣nicy nazywali go 鈥渕a艂ym Rubensem鈥.


Wieczorami ucz臋szcza艂 na kurs rysunku. Gdy w 1858 roku zamkni臋to fabryk臋 porcelany, Renoir zaj膮艂 si臋 dekorowaniem wachlarzy, tkanin i rolet. W 1860 roku pozyska艂 od w艂adz muzeum pozwolenie na kopiowanie prac wielkich malarzy w Luwrze. Podziwia艂 Francis Bouchera, jednego z g艂贸wnych francuskich malarzy XVIII wieku, kt贸ry by艂 s艂awny z zami艂owania do frywolnej elegancji. Renoir potrzebowa艂 czasu, aby wypracowa膰 swoje oryginalne, prawdziwe oblicze artystyczne i dopiero kiedy w 1861 roku zosta艂 uczniem popularnego malarza portret贸w i scen rodzajowych 鈥 Charles鈥檃 Gleyre鈥檃 powoli zacz膮艂 odkrywa膰 sw贸j osobisty charakter tw贸rczy. To w艂a艣nie w zak艂adzie Gleyre鈥檃 pozna艂 przysz艂ych impresjonist贸w 鈥 Frederica Bazille鈥檃, Claude Monet鈥檃 i Alfreda Sisley鈥檃. M艂ody artysta przez kilka lat malowa艂 obrazy w ponurym stylu, lecz wp艂yw jego przyjaci贸艂, a w szczeg贸lno艣ci Monet鈥檃 rozja艣ni艂 jego palet臋 i nada艂 swobod臋 p臋dzlowi.

Pracowania Gleyre鈥檃 zwi膮zana by艂a z oficjaln膮 uczelni膮 artystyczn膮 Francji tj. z 脡cole des Beaux-Arts. W kwietniu 1862 roku, Renoir zda艂 egzaminy wst臋pne do 脡cole, mia艂 wtedy 21 lat. Wraz z przyjaci贸艂mi z pracowni bywa艂 w Lasku Fontainebleau, w kt贸rym studenci malowali pod go艂ym niebem. Stworzone tutaj obrazy uwa偶ane s膮 za najwcze艣niejsze arcydzie艂a prawdziwego impresjonizmu. W zwi膮zku z tym nie bezpodstawnie w p贸藕niejszych czasach praca w plenerze stanie si臋 has艂em impresjonist贸w.

Ju偶 w 1864 roku Renoir poczu艂 przedsmak sukcesu, kiedy pod wp艂ywem ksi膮偶ki Victora Hugo pt. Dzwonnik z Notre-Dame namalowa艂 obraz Esmeralda, kt贸ry wygra艂 trudn膮 rywalizacj臋 i zosta艂 przyj臋ty do paryskiego Salonu 鈥 pa艅stwowej dorocznej wystawy malarstwa. Na tym jednym dziele si臋 nie sko艅czy艂o, niespe艂na za nieca艂y rok w Salonie wystawiono dwa kolejne obrazy. Wkr贸tce po tym fakcie artysta zacz膮艂 otrzymywa膰 zlecenia na portrety, na kt贸re by艂 sta艂y popyt. Jednak, nadal nie m贸g艂 w pe艂ni samodzielnie si臋 utrzyma膰, korzysta艂 z hojno艣ci przyjaci贸艂, g艂贸wnie Sisleya i Bazille鈥檃.

W roku 1865 zwi膮za艂 si臋 z m艂odsz膮 od siebie bo szesnastoletni膮 Lis膮 Trehot, kt贸ra by艂a r贸wnie偶 jego ulubiona modelk膮, a偶 do 1872 roku kiedy po艣lubi艂a innego m臋偶czyzn臋. Powsta艂 w贸wczas obraz Liza z parasolk膮. Inspiracj膮 dla tego dzie艂a by艂y Panny ze wsi Gustawa Courbeta. Dla Renoir鈥檃 olbrzymie znaczenie mia艂a w艂a艣nie tw贸rczo艣膰 Gustawa Courbeta oraz innych wielkich artyst贸w: Eugeniusza Delacroix, Edwarda Manet鈥檃 oraz Jeana-Baptiste鈥檃 Camille鈥檃 Corot鈥檃

W latach 1871 鈥 1872 artyst臋 w czasie wojny francusko-pruskiej powo艂ano do wojska, by艂 kirasjerem. Mo偶na powiedzie膰, i偶 Renoir nie b臋d膮cym nigdy na pierwszej linii mia艂 wi臋cej szcz臋艣cia ni偶 jego przyjaciel Bazille, kt贸ry zgin膮艂 w艂a艣nie na froncie. Chwile w wojsku by艂y bardzo przykre, artysta zachorowa艂 na epidemiczn膮 chorob臋 zaka藕na 鈥 dyzenteri臋. Po wojnie wr贸ci艂 do Pary偶a i znowu zaj膮艂 si臋 malarstwem. W 1874 roku Renoir i kilku jego znajomych zakwestionowa艂o znaczenie Salonu, organizuj膮c w艂asn膮 wystaw臋 w atelier fotografa Nadara na Boulevard des Capucines. Krytyk Louis Leroy w swojej recenzji wystawy zaatakowa艂 i wy艣mia艂 obraz Clauda Monet鈥檃 鈥濱mpresja, wsch贸d s艂o艅ca鈥, a grup臋 malarzy nazwa艂 od tytu艂u tego dzie艂a impresjonistami.

Natomiast Renoir po wystawie jako jeden z nielicznych m贸g艂 mie膰 powody do zadowolenia, poniewa偶 jego dzie艂o 鈥滾o偶a鈥 zebra艂o 偶yczliwe komentarze, aczkolwiek nabywc臋 znalaz艂o dopiero w 1875 roku. W p贸藕niejszych latach r贸wnie偶 wystawia艂 z impresjonistami (1876, 1877 i 1882).

Okres powojenny by艂 dla artyst贸w bardzo ci臋偶ki, wi膮za艂 si臋 naturalnie z kryzysem ekonomicznym. Oczywiste by艂o to, 偶e ma艂o kogo by艂o sta膰 na luksus kupowania obraz贸w, w zwi膮zku z tym artysta musia艂 偶y膰 bardzo skromnie. Jedyn膮 desk膮 ratunku by艂o malowanie portret贸w, na kt贸re stale by艂a potrzeba. W konsekwencji Renoir skupi艂 si臋 dok艂adnie na tym gatunku i w 1876 roku, na drugiej wystawie impresjonist贸w, dwana艣cie z pi臋tnastu obraz贸w by艂y to w艂a艣nie portrety.

W 1875 roku pozna艂 i zaprzyja藕ni艂 si臋 z Victorem Chocquet鈥檈m, zamo偶nym pracownikiem Urz臋du Celnego. Przyjaciel cz臋sto prosi艂 Renoir鈥檃 o namalowanie portret贸w jego krewnych. Artysta r贸wnie偶 portretowa艂 Chocquet鈥檃 i jego 偶on臋. W tych latach tw贸rczo艣膰 Renoir鈥檃 wkroczy艂a w dojrza艂膮 faz臋. Specyficzne dla niej by艂o u偶ywanie pastelowych, jasnych barw oraz roztopienie formy przedmiot贸w w migocz膮cym s艂onecznym 艣wietle. Obraz Bal w Moulin de la Gilette (aktualnie Muzeum d鈥橭rsay鈥, Pary偶) namalowany w 1876 roku znakomicie odzwierciedla t膮 dojrza艂膮 faz臋. W tym dziele Renoir poruszy艂 r贸wnie偶 problem przedstawienia du偶ej i z艂o偶onej grupy figur na otwartym powietrzu. M贸wi si臋, 偶e p艂贸tno zosta艂o namalowane w plenerze, na miejscu. Jednak jego du偶e rozmiary oraz istnienie olejnego szkicu, dowodz膮, 偶e jest to jednak kompozycja studyjna, stworzona na podstawie szkic贸w z natury. W nast臋pnych latach opr贸cz oczywi艣cie licznych portret贸w powsta艂y m.in. 艢niadanie wio艣larzy (1880-1881) Obraz odwo艂uje si臋 do scen biesiadnych z XVI wieku malowanych przez weneckich artyst贸w, na przyk艂ad Paola Veronese. Dzie艂o jest efektem wielomiesi臋cznej pracy, podczas kt贸rej znajomi odwiedzaj膮cy artyst臋 w Chatou pozowali mu indywidualnie. Analiza powierzchni p艂贸tna wykazuje, i偶 artysta dokonywa艂 wiele poprawek w trakcie malowania, zreszt膮 sam Renoir w swoich listach pisze, 偶e praca nad tym dzie艂em by艂a wyj膮tkowo ci臋偶ka i k艂opotliwa.

Oko艂o 1880 roku Renoir przechodzi艂 kryzys natury artystycznej. Twierdzi艂, 偶e jego tw贸rczo艣膰 si臋 za艂ama艂a. M贸wi艂: 鈥濪oszed艂em do kra艅ca impresjonizmu i nabra艂em przekonania, 偶e nie umiem ani malowa膰, ani rysowa膰鈥 W dodatku obecna mi艂o艣膰 artysty, Aline Charigot zerwa艂a z nim znajomo艣膰, artysta czu艂 si臋 przygn臋biony i w zwi膮zku z tym postanowi艂 wybra膰 si臋 w podr贸偶 do Algierii i W艂och, gdzie b臋dzie m贸g艂 odpocz膮膰 oraz nabra膰 si艂 do dalszego tworzenia.

Do wizyty we W艂oszech Renoir skupia艂 si臋 na scenach rozrywek, przedstawiaj膮c teatry, kawiarnie, 艂贸dki na rzece, pola oraz delikatne pejza偶e, natomiast w latach 1881-1882 odni贸s艂 si臋 do bardziej ponadczasowej tematyki. To w艂a艣nie we W艂oszech pozna艂 sztuk臋 antyku i renesansu, kt贸re zainspirowa艂y go do zmiany stylu, do tworzenia w swoich pracach nowych, bardziej zwartych i sztywniejszych form. Poprzednie jego dzie艂a cechowa艂y rozmazane kszta艂ty, urywane poci膮gni臋cia p臋dzla, by艂y typowo impresjonistyczne. Dostoje艅stwo sztuki antyku i w艂oskiego renesansu, a w szczeg贸lno艣ci tw贸rczo艣膰 Rafaela, uwieczni艂o go w przekonaniu, 偶e poprzez skupienie na przedstawianiu ulotnej chwili zaniedbuje pewne tradycyjne warto艣ci artystyczne. Zacz膮艂, wi臋c d膮偶y膰 do zwarto艣ci formy, pos艂uguj膮c si臋 wyra藕nymi konturami oraz wysublimowan膮, subteln膮 kolorystyk膮.

Zmian臋 stylu doskonale odzwierciedla dzie艂o pt. Parasolki (aktualnie National Gallery, Londyn), kt贸re powsta艂o w latach 1881, a 1885 kiedy to w艂a艣nie zachodzi艂y zmiany w stylu artysty i r贸偶nica w sposobie malowania jest zauwa偶alna niemal偶e na pierwszy rzut oka.

W prawej cz臋艣ci p艂贸tna 鈥 kobiet臋 i dwie ma艂e dziewczynki charakteryzuje lekka, mi臋kka rozmyta forma. Natomiast posta膰 kobiety po lewej stronie namalowana jest w spos贸b bardziej linearny, z wi臋kszym wydobyciem kszta艂tu. Mimo tych r贸偶nic obraz komponuje si臋 harmonijnie, uderza oryginalno艣ci膮 pomys艂u i 偶yw膮 charakterystyk膮 szczeg贸艂贸w, a co za tym idzie nale偶y do jednego z najpopularniejszych dzie艂 artysty. Po kilku latach tworzenia pod wp艂ywem sztuki antyku i renesansu Renoir zmienia dotychczasowy styl na prosty, naturalny 艂膮cz膮cy delikatno艣膰 i ciep艂o impresjonizmu z dostoje艅stwem formy, charakterystycznym dla klasycyzmu. Barwy zmierzaj膮 ku ciep艂ym czerwieniom, a kszta艂ty postaci staja si臋 masywnie kr膮g艂e. Akty w tw贸rczo艣ci artysty zacz臋艂y dominowa膰 od lat osiemdziesi膮tych XIX wieku, czyli r贸wnie偶 po podr贸偶y do W艂och. Z tego okresu pochodzi obraz pt: 鈥濿ielkie k膮pi膮ce si臋鈥. Przedstawione trzy kobiety nad wod膮 narysowane s膮 ostr膮, precyzyjn膮 typow膮 dla sztuki antyku i renesansu kresk膮. Renoir jest jednym z najznakomitszych w dziejach sztuki malarzy akt贸w, tworzy艂 pod wp艂ywem Rubensa, dzie艂a to m.in. S膮d Parysa, Odaliska. Sw贸j zachwyt do kobiecego cia艂a wyra偶a艂 w艂a艣nie na p艂贸tnie. Mawia艂: 鈥濳iedy namalowa艂em po艣ladek i mam ochot臋 go klepn膮膰, to znaczy, 偶e jest ju偶 gotowy!鈥 Najbardziej lubi艂 przedstawia膰 kobiety w nieokre艣lonej scenerii, koncentruj膮c si臋 na kolorze i formie. Jego ulubion膮 do akt贸w modelk膮 by艂a kuzynka 偶ony, Gabrielle Renard. W p贸藕niejszych latach nia艅ka syna artysty.

Obrazy martwych natur towarzyszy艂y arty艣cie niemal偶e przez ca艂e 偶ycie, twierdzi艂, 偶e s膮 mi艂膮 odmian膮 po bardziej wymagaj膮cych p艂贸tnach. Z najwi臋kszym umi艂owaniem malowa艂 kwiaty, kt贸re jak twierdzi艂 pomaga艂y odpocz膮膰 jego umy艣le. Lekkie, martwe natury by艂y r贸wnie偶 dobrym 藕r贸d艂em zarobku, artysta zdawa艂 sobie spraw臋, 偶e gdyby tworzy艂 i sprzedawa艂 tylko wybitne dzie艂a, nie by艂by w stanie utrzyma膰 rodziny.

W 1890 roku Renoir o偶eni艂 si臋 z mi艂o艣ci膮 z przed dziesi臋ciu laty, Aline Chargot, z kt贸ra mia艂 ju偶 pi臋cioletniego syna Pierre鈥檃. Po 艣lubie urodzi艂o im si臋 jeszcze dw贸ch syn贸w: w 1894 roku 鈥 Jean, a w 1901 roku 鈥 Claude. Niestety mimo sukces贸w zawodowych cierpia艂 z powodu choroby. Zim膮 na prze艂omie 1888 鈥 1889 roku Renoir z powodu silnego przezi臋bienia dosta艂 czasowego parali偶u twarzy. Od tego momentu zacz臋艂y si臋 powa偶ne ataki reumatyczne.

W 1897 roku artysta spad艂 z roweru 艂ami膮c przy tym r臋k臋. W wyniku tego nieszcz臋snego wypadku zacz膮艂 nasila膰 si臋 reumatyzm mi臋艣niowy i stan ten pogarsza艂 si臋 z roku na rok. Nadal mieszka艂 w Pary偶u, lecz latem cz臋sto przebywa艂 w Essoyes na po艂udniowy-wsch贸d od stolicy, gdzie w ko艅cu w 1896 roku kupi艂 dom. Zim膮 sp臋dza艂 czas na cieplejszym po艂udniu, tamtejszy klimat dzia艂a艂 na niego koj膮co. Od 1903 roku wi臋kszo艣膰 czasu sp臋dza艂 na francuskiej Riwierze. W 1907 roku kupi艂 posiad艂o艣膰 nad Morzem 艢r贸dziemnym w Cagnes-sur-Mer, niedaleko Nicei (Obecnie muzeum po艣wi臋cone 偶yciu i tw贸rczo艣ci artysty). W 1912 roku Renoir dozna艂 ataku w skutek kt贸rego zosta艂 sparali偶owany. Nie przesta艂 malowa膰 mimo tego, i偶 by艂 przykuty do w贸zka inwalidzkiego.

W 1913 roku mimo swojego kalectwa zaj膮艂 si臋 rze藕b膮. Poniewa偶 sam nie by艂 w stanie wzi膮膰 gliny do r臋ki, marszand Ambroise Vollard znalaz艂 asystenta, Richarda Guino. M艂ody Hiszpan w latach 1913-1918 stworzy艂 z Renoir鈥檈m ponad dwadzie艣cia dzie艂. Ich wsp贸艂praca polega艂a na tym, i偶 Renoir robi艂 szkice na kt贸rych podstawie Guino wykonywa艂 rze藕b臋. Renoir wspomaga艂 ruchy Guina na ka偶dym kroku, wskazuj膮c d艂ug膮 lask膮 co chcia艂by zmieni膰 w danym dziele. Niestety Guino po kilku latach pracy z Renoir鈥檈m, czu艂 si臋 niedowarto艣ciowany, uwa偶a艂, 偶e zas艂uguje na uznanie go wsp贸艂autorem rze藕b, za艣 sam Renoir by艂 odmiennego zdania. Rozstali si臋 w przykrej atmosferze. Pi臋膰dziesi膮t lat p贸藕niej czyli w 1968 roku Guino wygra艂 proces o uznanie go wsp贸艂tw贸rc膮 rze藕b przeciwko spadkobiercom Renoir鈥檃. Rze藕by kt贸re wsp贸lnie stworzyli to m.in. popiersie Aline 鈥 偶ony Renoir鈥檃 i akt Wenus zwyci臋ska z 1913 roku. Aktualnie akt uwa偶any za jeden z naj艣wietniejszych rze藕b przedstawiaj膮cych kobiece cia艂o XX wieku czyli Wenus zwyci臋ska, mo偶na podziwia膰 w Muzeum Renoir, czyli w domu artysty nad Morzem 艢r贸dziemnym. Stoi tam gdzie zosta艂a wykonana, czyli przed domem w ogrodzie pod go艂ym niebem w otoczeniu, tak bardzo ukochanych przez artyst臋 drzew oliwnych.

Renoir by艂 nad wyraz p艂odnym artyst膮. W swojej sze艣膰dziesi臋cioletniej karierze stworzy艂 przesz艂o sze艣膰 tysi臋cy dzie艂. Malarstwo sta艂o si臋 rado艣ci膮 jego 偶ycia, zatem tematyka jego obraz贸w by艂a delikatna, 艂agodna. Interesowa艂y go tematy weso艂e, bawi膮cy si臋 ludzie, ma艂e dzieci, pejza偶e, kwiaty oraz pi臋kne kobiety. W dzie艂ach Renoir鈥檃 nie pojawiaj膮 si臋 tematy tragiczne, uwa偶a艂, 偶e w 偶yciu jest do艣膰 przykrych rzeczy i nie powinno si臋 ich tworzy膰 jeszcze wi臋cej chocia偶by na p艂贸tnie. Opr贸cz malowania i rze藕bienia Renoir r贸wnie偶 rysowa艂. Rysunek by艂 dla niego form膮 odpoczynku, nie przywi膮zywa艂 do niego zbyt du偶ej wagi. Swoje szkice wykonywa艂 tym co mia艂 pod r臋k膮, najcz臋艣ciej kredk膮, o艂贸wkiem lub tuszem 鈥 鈥濨awi膮ce si臋 dziewczynki鈥 W latach dziewi臋膰dziesi膮tych zach臋cony przez Ambroise鈥檃 Vollarda podj膮艂 si臋 pr贸by stworzenia grafiki w technice suchej ig艂y. Z tego okresu pochodzi 鈥濨erthe Morisot鈥. Wykonywa艂 r贸wnie偶 akwaforty i litografie.

By艂 artyst膮 chwalonym za 偶ycia. W 1917 roku, jego obraz Parasolki wystawiony w National Gallery w Londynie zosta艂 pochwalony przez niema艂膮 publik臋. Otrzymywa艂 pochwa艂y od innych artyst贸w oraz mi艂o艣nik贸w sztuki, kt贸rzy powtarzali, 偶e jako wsp贸艂czesny artysta zaj膮艂 miejsce w艣r贸d elity starych mistrz贸w europejskich. Jego prace by艂y wystawiane tak偶e w Luwrze, gdzie do dnia dzisiejszego mo偶na je tam podziwia膰.

August Renoir prze偶y艂 78 lat, zmar艂 3 grudnia 1919 roku na zapalenie p艂uc w Cagnes. Zosta艂 pochowany na cmentarzu w Essoys 鈥 w rodzinnej miejscowo艣ci 偶ony.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Teatr Reduta

Poprzedni wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.