Mead Margaret

()

Ameryka艅ska antropolog kultury i socjolog. Od 1954 zajmowa艂a si臋 kultur膮 lud贸w pierwotnych, metodologi膮 antropologii kulturowej oraz procesami formowania si臋 osobowo艣ci pod wp艂ywem charakterystycznych dla danej kultury instytucji wychowawczych [Nowa encyklopedia powszechna PWN, 1997, s. 140]

呕YCIE i TW脫RCZO艢膯

Margaret Mead urodzi艂a si臋 16 grudnia 1901 roku w Filadelfii, w stanie Pensylwania, jako najstarsze dziecko Emily Fogg i Edwarda Sherwood Mead 鈥 profesor uniwersytetu w Pensylwanii. Matka by艂a nauczycielk膮, sufra偶ystk膮 i dzia艂aczk膮 spo艂eczn膮 walcz膮c膮 o prawa obywatelskie dla czarnosk贸rych mieszka艅c贸w Ameryki i o polepszenie sytuacji imigrant贸w w USA. Jej dzia艂alno艣膰 i pogl膮dy trwale ukszta艂towa艂y tolerancyjn膮 postaw臋 Margaret wobec 艣wiata.

Po uko艅czeniu szko艂y 艣redniej, rozpocz臋艂a studia w DePauw College w stanie Indiana. Po roku przenios艂a si臋 do Bernard College w Columbia University w Nowym Jorku, gdzie w 1923 zdoby艂a tytu艂 magistra psychologii w zakresie proces贸w poznawczych i rozpocz臋艂a prac臋 nad doktoratem z dziedziny antropologii. W tym samym roku wysz艂a za m膮偶 za Lutra Cressmana. Ju偶 w贸wczas utrzymywa艂a kontakty z Franzem Boasem, uwa偶anym za tw贸rc臋 antropologii ameryka艅skiej i to w艂a艣nie pod wp艂ywem tego znanego zwolennika empiryzmu Mead wyjecha艂a na swoj膮 pierwsz膮 wypraw臋 terenow膮. [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s. 39]

W latach 1925-1939 Mead odby艂a 5 wypraw terenowych. Pierwsza to wyjazd na wysp臋 Tau znajduj膮c膮 si臋 w archipelagu Samoa (1925-1926). Mead obserwuj膮c ludno艣膰 prymitywn膮, szuka艂a odpowiedzi na pytanie, co si臋 dzieje w kulturze pod wp艂ywem zmian wnoszonych przez nowoczesn膮 cywilizacj臋. Przez 6 miesi臋cy pobytu na wyspie przeprowadza艂a wywiady z dorastaj膮cymi dziewcz臋tami na temat ich do艣wiadcze艅 i zwi膮zk贸w rodzinnych. Owocem bada艅 Mead by艂a ksi膮偶ka Coming of Age In Samoa (dojrzewanie na Samoa) wydana w 1928 roku. Sta艂a si臋 ona bestsellerem sprzedanym w nak艂adzie blisko p贸艂 miliona egzemplarzy i przynios艂a swojej autorce s艂aw臋 i uznanie. [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s. 39].

Druga wyprawa odby艂a si臋 na wysp臋 Manus, znajduj膮c膮 si臋 na p贸艂nocno wschodnim wybrze偶u Nowej Gwinei (1928-1929). Tym razem Mead nie uda艂a si臋 na badania sama, lecz wraz z drugim m臋偶em 鈥 Reo Fortune鈥檓, psychologiem z Nowej Zelandii. Antropolog skupi艂a swoje badania na dzieciach do pi膮tego roku 偶ycia.聽 Po powrocie do Nowego Jorku Mead napisa艂a drug膮 monografi臋 terenow膮 Growing up In the New Guinea (Dorastanie na Nowej Gwinej), wydan膮 w 1930.

W 1929 roku uzyskuje doktorat w Columbia University na podstawie pracy An Inquiry into the Question of Cultural Stability in Polynesia, w kt贸rej analizowa艂a m. In. Tatua偶e, budow臋 canoe, konstrukcj臋 dom贸w u pi臋ciu lud贸w Polinezyjskich: Hawajczyk贸w, Maorys贸w, Samoa艅czyk贸w, Tahita艅czyk贸w oraz mieszka艅c贸w Markiz贸w. [Z. Mach, 1989, s.59].

Nast臋pnie z drugim m臋偶em prowadzili badania terenowe w艣r贸d Indian Omaha (1930) i w艣r贸d nowogwinejskich plemion: Arapesh贸w, Mundugumor贸w i Tchambuli (1931-1933). W 1935 ukaza艂a si臋 Sex and Temperament in Three Primitive Sociates (P艂e膰 i charakter w trzech spo艂eczno艣ciach pierwotnych).

W 1936 Mead wyjecha艂a po raz kolejny, tym razem z brytyjskim antropologiem, Gregorym Batesonem (trzeci m膮偶). Badaj膮 ludno艣膰 zamieszkuj膮c膮 Bali (1936-1938) plemiona Iatmul na Nowej Gwinei (19381). Powstaje wydana w 1942 ksi膮偶ka pt. Balinese Charakter: A Photographic Analysis, a tak偶e 4 dwudziestominutowe filmy [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s. 42].

Urodzenie dziecka w 1939, jak i wybuch drugiej wojny 艣wiatowej uniemo偶liwi艂y Mead badania terenowe. Antropolog odby艂a cykl wielu wyk艂ad贸w w Anglii i Australii.聽 W latach 50tych rozpocz臋艂a kolejny etap w karierze naukowej 鈥 do 1975 odby艂a 10 wypraw etnograficznych, b臋d膮cych cz臋sto powrotem do miejsc poprzednich bada艅. Jednocze艣nie, ju偶 od lat 20tych, Mead pracowa艂a w American Museum of Natura History w Nowym Jorku, a od lat 50tych rozpocz臋艂a pe艂nienie obowi膮zk贸w profesora antropologii w Columbia Univerity.

Lata 1964 -1975 up艂yn臋艂y pod znakiem wizytacji wsp贸艂pracownik贸w prowadz膮cych badania terenowe. Powsta艂o w贸wczas wiele ksi膮偶ek, mi臋dzy innymi autobiografia Blackberry

Winter. My Earlier Years (1972), czy Letters From the Field 1925-1975 (1977). By艂a szanowanym autorytetem akademickim, ch臋tnie zapraszanym do udzia艂u w konferencjach krajowych i mi臋dzynarodowych.

Warto podkre艣li膰, 偶e opr贸cz tego, 偶e w swoim 偶yciu po艣lubi艂a dw贸ch antropolog贸w (Fortune鈥檃 i Batesona) przyja藕ni艂a si臋 z Edwardem Sapirem i Ruth Benedict. Benedict, antropolog kulturowy i asystentka Boasa, pozna艂a Mead, w 1922, gdy prowadzi艂a zaj臋cia ze studentami na Bernard College. Zawi膮za艂a si臋 mi臋dzy nimi przyja藕艅, za艣 po trzech latach zosta艂y kochankami, co nie pozosta艂o bez wp艂ywu na ich badania naukowe [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s. 100].

Mead opublikowa艂a w swoim 偶yciu ponad 1300 prac, w tym 34 ksi膮偶ki, wiele artyku艂贸w, recenzji ksi膮偶ek etc. Pisa艂a do Redbook Magazine The Nations, New York Times, Parent鈥檚. Otrzyma艂a wiele nagr贸d i 28 doktorat贸w honorowych. Mead zabiega艂a o popularno艣膰. Ruth Benedict m贸wi艂a, 偶e Margaret nie planowa艂a zosta膰 najlepszym antropologiem, ale najs艂awniejszym. [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s. 54].

Umar艂a 15 listopada 1978 na rak trzustki. Prochy Mead spalono na cmentarzu przy ko艣ciele, w kt贸rym zosta艂a ochrzczona.

POGL膭DY

INSPIRACJE ANTROPOLOGICZNE.

Mead by艂a jednym z uczni贸w Franza Boasa i tak jak pozostali antropolodzy kultury by艂a antyewolucjonistk膮, a tak偶e skrajn膮 relatywistk膮 kulturow膮 鈥 tak jak Boas uwa偶a艂a za konieczne badanie innych kultur za pomoc膮 kryteri贸w wzi臋tych z nich samych, dzi臋ki czemu nie mo偶na m贸wi膰 o kulturach lepszych i gorszych. Wszyscy nast臋pcy Boasa traktowali antropologi臋 jako nauk臋 historyczn膮, zajmuj膮c膮 si臋聽 poszczeg贸lnymi kulturami. Swoj膮 dzia艂alno艣ci膮 kszta艂towali postawy tolerancyjne wobec innych kultur.

KONFIGURACJONIZM.

Za tw贸rczynie konfiguracjonizmu uwa偶a si臋 Margaret Mead i Ruth Benedict. Obie badaczki rozumia艂y kultur臋 jako pewn膮 ca艂o艣膰, b臋d膮c膮 konfiguracj膮 harmonijnie powi膮zanych ze sob膮 poszczeg贸lnych wzor贸w, zachowa艅, wyznaczonych dla danej kultury przez pewien generalny wz贸r przyjmowany przez uczestnik贸w w procesie wychowania i wrastania w dan膮 kultur臋. Zdaniem Mead kultura determinuje jednostk臋, kt贸rej osobowo艣膰 jest rezultatem procesu socjalizacji.

W zale偶no艣ci od relacji mi臋dzy pokoleniami Mead dzieli kultury na postfiguratywne (wsp贸艂istnienie trzech pokole艅, gdzie m艂oda generacja kszta艂tuje si臋 na podobie艅stwo rodzic贸w), kofiguratywne (gdzie rodzice i dzieci funkcjonuj膮 na zasadach partnerskich) 聽i prefiguratywne (gdzie to m艂odzie偶 staje si臋 nauczycielem doros艂ych). [M. Mead, Warszawa 2000, s.26].

P艁E膯.

Mead interesowa艂a si臋 szczeg贸lnie okresem dojrzewania u dziewcz膮t i ch艂opc贸w w badanych kulturach. Stara艂a si臋 ustali膰 czy wynika on z okre艣lonego etapu rozwoju biologicznego cz艂owieka, czy zale偶ny jest od 艣rodowiska kulturowego, a co za tym idzie 鈥搈o偶liwy do unikni臋cia, je艣li poznamy mechanizmy warunkuj膮ce jego powstawanie. Badania Mead doprowadzi艂y do zmiany optyki w podej艣ciu do p艂ci 鈥 uznano bowiem p艂e膰 za rezultat proces贸w zachodz膮cych w spo艂ecze艅stwie. Odkrycia antropolog dowodz膮 prymatu socjalizacji nad uwarunkowaniami biologicznymi, 偶e odmienne cechy p艂ci nie mo偶na traktowa膰 jako pochodnych czynnika biologicznego, a zatem niezmiennych. Ka偶da kultura prezentuje inny katalog przymiot贸w przynale偶nym kobietom i m臋偶czyznom. Mead udowadnia, 偶e r贸偶nice w p艂ci istniej膮 tylko w sferze biologicznej, natomiast kulturowo konstrukcja p艂ci jest jedynie kategori膮 spo艂eczn膮 narzucon膮 jednostkom w procesie socjalizacji do wyznaczanych przez w艂asne spo艂ecze艅stwo r贸l. [E. Ga艂a偶ewska, 2005, s.101].

Bibliografia:

  1. Ga艂a偶ewska Ewa, P艂e膰 i antropologia. Kulturowa koncepcja p艂ci w uj臋ciu Margaret Mead, Toru艅 2005.
  2. Mach Zdzis艂aw, Kultura i osobowo艣膰 antropologii ameryka艅skiej, Warszawa 鈥 Krak贸w 1989.
  3. Mead Margaret, Kultura i to偶samo艣膰 : studium dystansu mi臋dzypokoleniowego, Warszawa 2000.
  4. Nowa encyklopedia powszechna PWN, red. Barbara Petrozolin-Skowro艅ska, T. 4, Warszawa 1997

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Bronis艂aw Malinowski

Poprzedni wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.