Karol Marks

Urodzi艂 si臋 5 maja 1818 r. w Trewirze (Pruska Nadrenia). Ojciec jego by艂 adwokatem, 呕ydem, kt贸ry w 1824 r. przeszed艂 na protestantyzm. Rodzina by艂a zamo偶na, kulturalna, ale nie rewolucyjna. Po uko艅czeniu gimnazjum w Trewirze Marks wst膮pi艂 na uniwersytet, najpierw w Bonn, Nast臋pnie聽聽 studiowa艂 w Berlinie nauki prawnicze, g艂贸wnie jednak histori臋 i filozofi臋.聽 W 1841 r. uko艅czy艂 studia. z艂o偶ywszy dysertacj臋 doktorsk膮 o filozofii Epikura. Je艣li chodzi o pogl膮dy Marksa, to by艂 on w贸wczas jeszcze heglist膮-idealist膮. W Berlinie nale偶a艂 do k贸艂ka 鈥渓ewicowych heglist贸w鈥 (Bruno Bauer i inni), kt贸rzy usi艂owali 聽聽z filozofii Hegla wyci膮ga膰 wnioski ateistyczne i rewolucyjne. [ M.Vogt, 2004, s.349.].

Po uko艅czeniu uniwersytetu Marks przeni贸s艂 si臋 do Bonn licz膮c na to, 偶e zostanie profesorem. Ale na skutek reakcyjnej polityki rz膮du, kt贸ry w 1832 r. odebra艂 katedr臋 Ludwikowi Feuerbachowi i w 1836 r. ponownie odm贸wi艂 dopuszczenia go na uniwersytet, a w 1841 r. pozbawi艂 m艂odego profesora Brunona Bauera prawa wyk艂adania w Bonn, Marks musia艂 wyrzec si臋 kariery naukowej. Rozw贸j pogl膮d贸w szko艂y m艂odo heglowskiej w Niemczech posuwa艂 si臋 w tym czasie bardzo szybko naprz贸d. Ludwik Feuerbach, zw艂aszcza pocz膮wszy od 1836 r., zaczyna krytykowa膰 teologi臋 i zwraca膰 si臋 ku materializmowi, kt贸ry ca艂kowicie zaczyna u niego przewa偶a膰 w 1841 r. (鈥淚stota chrze艣cija艅stwa鈥); w 1843 r. ukaza艂y si臋 jego 鈥淧odstawowe za艂o偶enia filozofii przysz艂o艣ci鈥. W tym czasie re艅scy radykalni bur偶ua, maj膮cy punkty styczne z lewicowymi heglistami, za艂o偶yli w Kolonii opozycyjne pismo 鈥淕azeta Re艅ska鈥 (zacz臋艂a wychodzi膰 1 stycznia 1842 r.). Marks i Bruno Bauer zostali zaproszeni do niej jako g艂贸wni wsp贸艂pracownicy. W pa藕dzierniku 1842 r. Marks zosta艂 naczelnym redaktorem i przeni贸s艂 si臋 z Bonn do Kolonii. Rewolucyjno-demokratyczny kierunek gazety w okresie, gdy redagowa艂 j膮 Marks, stawa艂 si臋 coraz wyra藕niejszy i rz膮d najpierw podda艂 gazet臋 podw贸jnej i potr贸jnej cenzurze, a nast臋pnie postanowi艂 j膮 z dniem 1 stycznia 1843 r. ca艂kowicie zamkn膮膰. Marks musia艂 zrezygnowa膰 do tego czasu ze stanowiska redaktora, jednak偶e jego odej艣cie nie uratowa艂o gazety i zosta艂a ona zamkni臋ta w marcu 1843 r. 聽Do najwa偶niejszych artyku艂贸w Marksa w 鈥淕azecie Re艅skiej鈥. Praca dziennikarska przekona艂a Marksa, 偶e nie jest wystarczaj膮co obeznany z ekonomi膮 polityczn膮, wzi膮艂 si臋 wi臋c gorliwie do jej studiowania.

W 1843 r. Marks o偶eni艂 si臋 w Kreuznach z Jenny von Westphalen, przyjaci贸艂k膮 z lat dzieci臋cych, z kt贸r膮 by艂 zar臋czony jeszcze jako student. Jego 呕ona 聽pochodzi艂a z pruskiej reakcyjnej rodziny szlacheckiej. Jej starszy brat by艂 ministrem spraw wewn臋trznych Prus 聽聽聽聽聽聽w jednym z najbardziej reakcyjnych okres贸w, w latach 1850-1858. Jesieni膮 1843 r. Marks przyjecha艂 do Pary偶a, aby razem z Arnoldem Rugem (1802-1880); wydawa膰 za granic膮 radykalne czasopismo. Ukaza艂 si臋 tylko pierwszy zeszyt tego czasopisma 鈥淩oczniki Niemiecko-Francuskie鈥. Przesta艂o ono wychodzi膰 z powodu trudno艣ci zwi膮zanych z tajnym rozpowszechnianiem w Niemczech i z powodu r贸偶nicy pogl膮d贸w z Rugem. W swych artyku艂ach w tym czasopi艣mie Marks wyst臋puje ju偶 jako rewolucjonista g艂osz膮cy 鈥渘ieub艂agan膮 krytyk臋 wszystkiego, co istnieje鈥, a w szczeg贸lno艣ci 鈥渒rytyk臋 or臋偶a鈥, odwo艂uj膮cy si臋 do mas i do proletariatu.

W 1845 r. Marks pod naciskiem rz膮du pruskiego zosta艂 wydalony z Pary偶a jako niebezpieczny rewolucjonista. Przeni贸s艂 si臋 do Brukseli. Na wiosn臋 1847 r. zar贸wno Marks jak i Engels przyst膮pili do tajnego stowarzyszenia propagandowego: Zwi膮zku Komunist贸w, wzi臋li wybitny udzia艂 w II Zje藕dzie tego zwi膮zku (listopad 1847 r. w Londynie) i na jego polecenie opracowali s艂ynny 鈥淢anifest partii komunistycznej鈥, kt贸ry ukaza艂 si臋 w lutym 1848 r. W dziele tym z genialn膮 jasno艣ci膮 i wyrazisto艣ci膮 zosta艂 nakre艣lony nowy 艣wiatopogl膮d, konsekwentny materializm, ogarniaj膮cy r贸wnie偶 dziedzin臋 偶ycia spo艂ecznego, dialektyka jako najbardziej wszechstronna i g艂臋boka nauka o rozwoju, teoria walki klasowej oraz powszechnohistorycznej rewolucyjnej roli proletariatu 鈥 tw贸rcy nowego, komunistycznego spo艂ecze艅stwa.

Kiedy wybuch艂a rewolucja lutowa 1848 r., Marks zosta艂 wydalony z Belgii. Przyjecha艂 zn贸w do Pary偶a, a stamt膮d, po rewolucji marcowej, uda艂 si臋 do Niemiec, a mianowicie do Kolonii. Wychodzi艂a tam od 1 czerwca 1848 do 19 maja 1849 r. 鈥淣owa Gazeta Re艅ska鈥; jej naczelnym redaktorem by艂 Marks. Nowa teoria znalaz艂a wspania艂e potwierdzenie w przebiegu rewolucyjnych wydarze艅 lat 1848-1849, podobnie jak potwierdza艂y j膮 p贸藕niej wszystkie proletariackie i demokratyczne ruchy wszystkich kraj贸w 艣wiata. Zwyci臋ska kontrrewolucja najpierw odda艂a Marksa pod s膮d (uniewinniony 9 lutego 1849 r.), a potem wydali艂a go z Niemiec (16 maja 1849 r.). Marks uda艂 si臋 pocz膮tkowo do Pary偶a, zosta艂 r贸wnie偶 st膮d wydalony po demonstracji 13 czerwca 1849 r. i wyjecha艂 do Londynu, gdzie mieszka艂 do ko艅ca 偶ycia.

Jego 偶ona zmar艂a 2 grudnia 1881 r.聽 14 marca 1883 r. Marks cicho zasn膮艂 na wieki w swym fotelu. Pochowano go obok 偶ony na cmentarzu Highgate w Londynie. Spo艣r贸d dzieci Marksa kilkoro zmar艂o w wieku dzieci臋cym w Londynie, kiedy rodzina 偶y艂a w wielkiej biedzie. Trzy c贸rki wysz艂y za m膮偶 za socjalist贸w angielskich i francuskich. [J. Steipanowa, 1977, s.374].

Pogl膮dy Marksa

Marks uchodzi za za艂o偶yciela tak zwanego naukowego socjalizmu. Marks by艂 stale pod wp艂ywem filozofii Hegla, zachowa艂 te偶 jego spos贸b dociekania, jego dialektyczn膮 metod臋 i przekonanie o identyczno艣ci 鈥瀊ytu鈥 i 鈥瀖y艣lenia鈥. Szczytowym zako艅czeniem filozoficznego systemu Marksa jest jego materialistyczne pojmowanie dziej贸w, oparte na historycznym materializmie

  • 鈥濪er 18. Brumaire des Louis Bonaparte鈥 (1852)
  • 鈥瀂ur Kritik der politischen 脰konomie鈥 (1859)
  • nieuko艅czone dzie艂o 鈥濪as Kapital鈥 zawiera jego socjalistyczne pogl膮dy i krytyk臋 istniej膮cego spo艂ecze艅stwa (3 t., wyd. 10. 1922)

Bibliografia:

  1. M. Vogt, Historia Filozofii dla ka偶dego, Warszawa 2004.
  2. J. Steipanowa, K. Marks Szkic biograficzny, Wydawnictwo Progress Moskwa 1977.
  3. W .J. Lenin, Dzie艂a, t.21. Warszawa 1951.

Marketing mix, 4P

Poprzedni wpis

Hakuna Matata 鈥 teatr alternatywny

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.