Frida Kahlo

()

Frida Kahlo, oko艂o 1939, fot. Nikolas Muray, Rochester, stan Nowy Jork, International museum of Photography at George Estman House.

Pami臋tam, 偶e mia艂am cztery lata, gdy dosz艂o do 鈥瀟ragicznych dziesi臋ciu dni鈥. Na w艂asne oczy widzia艂am bitw臋 mi臋dzy ch艂opami Zapaty i oddzia艂ami genera艂a Carranzy.
Ta ma艂a, zaledwie kilkuletnia dziewczynka ju偶 nigdy nie potrafi艂a odci膮膰 si臋 od wydarze艅, kt贸rych by艂a 艣wiadkiem. Frida, bo tak si臋 nazywa艂a uto偶sami艂a si臋 z nimi do tego stopnia, 偶e zmieni艂a sw贸j rok urodzenia na rok rozpocz臋cia meksyka艅skiej rewolucji. Niemieck膮 pisowni臋 imienia Frieda zmieni艂a na meksyka艅skie Frida. Dla niej, ona i 鈥瀗owy鈥 Meksyk narodzili si臋 r贸wnocze艣nie.

Urodzi艂a si臋 w deszczowy poranek, 6 lipca 1907 roku w Casa Azul ( Niebieskim Domu) na przedmie艣ciach dzisiejszego miasta Meksyk, Coyocan. Nadano jej imi臋 Magdalena Carmen Frieda Calderon. Jej rodzicami byli Guillermo Kahlo, 呕yd w臋giersko-niemieckiego pochodzenia i Matilde Calderon y Gonzales, rodowita Meksykanka z hiszpa艅sko- india艅skimi korzeniami. Dla Fridy zar贸wno dom w kt贸rym si臋 urodzi艂a jak i jej etniczne korzenie stan膮 si臋 niezwykle wa偶nymi punktami odniesienia w 偶yciu.

Na losy Fridy du偶y wp艂yw mia艂y dwa dramatyczne wydarzenia.
Najpierw w wieku sze艣ciu lat zachorowa艂a na dzieci臋cy parali偶, polio. Prawa noga dziewczynki ju偶 na zawsze zosta艂a zdeformowana. By艂a nieco kr贸tsza i cie艅sza ni偶 druga, przez co Frida utyka艂a. W szkole otrzyma艂a przezwisko 鈥濳o艂konoga Frida鈥. Natomiast w 1925 roku, gdy Frida wraz ze swoim ch艂opakiem Alejandro Gomezem Ariasem, wraca艂a ze szko艂y autobusem dosz艂o do zderzenia z jad膮cym tramwajem. Frida dozna艂a rozleg艂ych obra偶e艅. Mia艂a z艂amany kr臋gos艂up, miednic臋, nog臋. Lekarze nie dawali jej zbyt wielkich szans na prze偶ycie. A jednak, uda艂o si臋.


Jeszcze przed wypadkiem, Frida jako jedna z 35 studentek zostaje przyj臋ta do grona ponad 2 000 uczni贸w renomowanej szko艂y przygotowuj膮cej na studia medyczne.
Zosta艂a cz艂onkiem szkolnej grupy politycznej Los Cachuchas, kt贸rej nazwa wywodzi si臋 od czapek z daszkiem. Wspieraj膮cej g艂贸wnie socjalistyczno 鈥 narodowo艣ciowe idee, a opr贸cz tego zajmuj膮cej si臋 literatur膮 tematu. Pod wp艂ywem dzia艂alno艣ci w tej grupie zmieni艂a brzmienie imienia z niemieckiego Frieda na meksyka艅skie Frida i pe艂na dumy rozg艂asza艂a, 偶e ona i rewolucja urodzi艂y si臋 w tym samym roku, 1910.

W czasie rekonwalescencji po wypadku, Frida jest na wiele miesi臋cy unieruchomiona. Zaczyna eksperymentowa膰 z akwarelami, a potem z olejami. Wykorzystuje do艣wiadczenia jakie zdoby艂a podczas pracy w studiu fotograficznym ojca oraz praktyk臋 z zak艂adu komercyjnego drukarza, Fernando Fernadeza. Na jego pro艣b臋 kopiowa艂a ryciny szwedzkiego impresjonisty Andersa Zorna. Maluje g艂贸wnie autoportrety i portrety swoich bliskich.

Frida przy艂膮cza si臋 do Ligi M艂odych Komunist贸w. Obraca si臋 w kr臋gu ludzi skupionych wok贸艂 kuba艅skiego komunisty Julio Antonio Melli. Nale偶y do niej fotograf Tina Modotti, kt贸ra przedstawia Frid臋 Diego Riverze, uznanemu w贸wczas tw贸rcy meksyka艅skiego malarstwa freskowego. Rivera zach臋ca j膮 do malowania.
W 1923 Adolfo Best Mongard napisa艂 rozpraw臋 o tradycji, odrodzeniu i rozwoju meksyka艅skiej sztuki. By艂a ona prawdopodobnie pierwsz膮 inspiracj膮 Fridy do meksykanizacji jej malarstwa.Charakterystyczny dla Fridy by艂 jej ubi贸r. Nosi艂a proste, kolorowe bluzki, jakie jeszcze dzisiaj mo偶na kupi膰 na targu w Meksyku, d艂ugie techua艅skie sp贸dnice, pod kt贸rymi ukrywa艂a niedoskona艂o艣ci swojego cia艂a, a tak偶e prekolumbijskie naszyjniki i kolczyki.

Od momentu spotkania, 偶ycie Fridy na zawsze 艂膮czy si臋 z 偶yciem Diega. Pobieraj膮 si臋 w 1929 roku. Rok wcze艣niej Frida, tak jak Diego, staje si臋 cz艂onkiem Komunistycznej Partii Meksyku. Tw贸rczo艣膰 Fridy d艂ugo kryje si臋 w cieniu kariery m臋偶a. Ona, m艂odsza od niego o dwadzie艣cia jeden lat, dopiero rozpoczyna swoje malarskie poszukiwania. Diego jest s艂awnym i wzi臋tym nie tylko w Meksyku, tw贸rc膮 popularnych w贸wczas murali. Na kilku z nich umieszcza jako dzia艂aczk臋 komunistyczna Frid臋 (Ballada o rewolucji, Koszmar wojny i sen o pokoju). Wkr贸tce po 艣lubie wyje偶d偶aj膮 do USA, gdzie Diego otrzymuje zam贸wienia. 呕yj膮 i pracuj膮 w Nowym Jorku, San Francisco, Filadelfii, Detroit. W tym czasie Frida by艂a kilkakrotnie w ci膮偶y. Jednak ze wzgl臋du na sw贸j stan zdrowia, nie mog艂a urodzi膰 dziecka. Ci膮偶e ko艅czy艂y si臋 poronieniem lub przymusow膮 aborcj膮. Prze偶ycia zwi膮zane z tymi traumatycznymi zdarzeniami utrwali艂a na swoich obrazach (Henry Ford Hospital, S艂o艅ce i 偶ycie).

鈥濭ringolandia鈥 przyj臋艂a ich z zainteresowaniem ale nie koniecznie ze zrozumieniem. Jeden z fresk贸w Diega zostaje zniszczony, poniewa偶 jest niewygodny politycznie (umie艣ci艂 na nim Lenina). W dodatku stan zdrowia Fridy pogorszy艂 si臋. Odnowi艂y si臋 problemy z kr臋gos艂upem i nog膮. Pierwszy publiczny pokaz obrazu Fridy ma miejsce na Sz贸stej Dorocznej Wystawie Stowarzyszenia Kobiet Artyst贸w w San Francisco w 1931 roku. Wystawiony zostaje Frida i Diego Rivera. Frida tworzy艂a g艂ownie autoportrety, ale tak偶e obrazy b臋d膮ce odzwierciedleniem jej prze偶y膰 i przekona艅 (Ranny jele艅, Drzewo nadziei, nie daj si臋, Pejza偶, Co da艂a mi woda, Autoportret na granicy mi臋dzy Meksykiem i Stanami Zjednoczonymi). Malowa艂a bezpretensjonalnie i szokuj膮co. Pozostawa艂a wierna konwencji retablo, meksyka艅skich obraz贸w wotywnych. Utrzymywa艂a tradycj臋 dziewi臋tnastowiecznego portretu. Malowa艂a bez zachowania zasad perspektywy. Jej twarze s膮 niczym maski nie wyra偶aj膮ce uczu膰. Wykorzystywa艂a meksyka艅sk膮 i prekolumbijsk膮 symbolik臋. Zerwa艂a z tabu kobiecego cia艂a i seksualno艣ci . Kluczem do zrozumienia 偶ycia i tw贸rczo艣ci Fridy by艂 jej Dziennik. W 1934 ma艂偶e艅stwo Kahlo 鈥 Rivera wraca do Meksyku, zamieszkuj膮 w specjalnie zaprojektowanym dla nich, domu 鈥 studio w San Angel.

Zwi膮zek Fridy i Diega by艂 bardzo burzliwy. Po kolejnej ze zdrad m臋偶a Kahlo postanawia si臋 uniezale偶ni膰. Podr贸偶uje, nawi膮zuje liczne przyja藕niei kolejne romanse ( nie ukrywa艂a swojej biseksualno艣ci). Maluje i wystawia obrazy, prowadzi dzia艂alno艣膰 polityczn膮 w kraju. Z River膮 pozostaje w przyjacielskich stosunkach, 艂膮czy ich przede wszystkim komunizm i sztuka. Frida aktywnie anga偶uje si臋 w dzia艂alno艣膰 polityczna w swoim kraju . Wspiera dzia艂alno艣膰 komisji do spraw pomocy hiszpa艅skim republikanom. Zbiera fundusze na walk臋 Meksykan przeciwko si艂om wojskowym genera艂a Franco.
W styczniu 1937 roku Lew Trocki wraz z 偶on膮 przybywaj膮 do Meksyku. Frida udziela im schronienia w Casa Azul (Portret dedykowany Lwowi Trockiemu).

We wrze艣niu tego samego roku, cztery obrazy Fridy zosta艂y pokazane na wystawie w Meksyku. Po raz pierwszy mo偶na je ogl膮da膰 w kraju. Diego tak wypowiada si臋 o tw贸rczo艣ci swojej 偶ony: (uznaje j膮, za) pierwsz膮 kobiet臋 w historii sztuki, kt贸ra traktowa艂a og贸lne i osobiste tematy dotycz膮ce wy艂膮cznie kobiet z ca艂kowit膮 i bezkompromisow膮 szczero艣ci膮, a nawet, mo偶na powiedzie膰 z bezkompromisowym okrucie艅stwem.

W kwietniu 1938 roku Meksyk odwiedza francuski poeta i surrealista Andre Breton, Ogl膮daj膮c obrazy Fridy nazywa j膮 surrealistk膮, jednak Frida nie zgadza si臋 z nim, twierdzi艂a: Uwa偶ali, 偶e jestem surrealistk膮, ale nie by艂am. Nigdy nie malowa艂am sn贸w. Malowa艂am tylko moj膮 w艂asn膮 rzeczywisto艣膰. Pierwsza samodzielna wystawa Fridy mia艂a miejsce w galerii Juliana Levy w Nowym Jorku. Po艂owa prac zosta艂a sprzedana.
W 1939 roku Frida uczestniczy艂a w wystawie pod nazw膮 Mexiqe. Jej Autoportret Rama zakupi艂o muzeum w Luwrze. Obrazy Fridy by艂y wystawiane na wystawach sztuki meksyka艅skiej b膮d藕 surrealistycznej zar贸wno w kraju jak i za granic膮. W 1941 roku zostaje ona wybrana przez Ministerstwo Edukacji na jedn膮 z za艂o偶ycielek Seminarium Kultury Meksyka艅skiej oraz wyk艂adowc臋 w La Esmeralda. Jej uczniowie s膮 znani pod nazwa Los Fridos.

Artystka po przeczytaniu pracy Freuda: Moj偶esz i monoteizm, namalowa艂a jej interpretacj臋 Moj偶esza. W 1946 roku otrzyma艂a za niego Narodow膮 Nagrod臋 Sztuki i Nauki od Ministerstwa Edukacji Publicznej. Frida i Diego wspieraj膮 powstanie muzeum prekolumbijskich artefakt贸w zasilaj膮c je swoimi zbiorami. Na ten cel, Frida przeznaczy艂a pieni膮dze uzyskane ze sprzeda偶y swojego apartamentu w Meksyku. Od 1944 roku stan zdrowia Fridy drastycznie si臋 pogorszy艂. Jest poddawana licznym operacjom, zostaje skazana na w贸zek inwalidzki, nosi gorsety usztywniaj膮ce kr臋gos艂up. W ko艅cu ogromny b贸l powoduje problemy z malowaniem. Jej obrazy zmieniaj膮 tematyk臋 i stylistyk臋 (呕ywa natura, Martwa natura z flag膮, Marksizm na zdrowie chorym, Autoportret ze Stalinem). M贸wi o tym w ten spos贸b: Przede wszystkim martwi臋 si臋 o moje malarstwo, poniewa偶 chc臋 zmieni膰 je w co艣 u偶ytecznego. Do tej pory stara艂am si臋 po prostu w uczciwy spos贸b wyrazi膰 sama siebie, ale w spos贸b kt贸ry niestety daleki by艂 od s艂u偶enia Partii. Musz臋 walczy膰 z ca艂ej si艂y, 偶eby zapewni膰, 偶e ta odrobina zdrowia pozwoli mi tak偶e do przys艂u偶enia si臋 Rewolucji, jedynemu prawdziwemu powodowi 偶ycia.

Frida chce uczyni膰 swoje malarstwo po偶ytecznym. Nie zaprzestaje dzia艂alno艣ci. Pomaga przy zbieraniu podpis贸w na li艣cie, kt贸ra ma wesprze膰 ruch pokojowy.
W 1953 roku Lola Alvarez Bravo organizuje pierwsz膮 solow膮 wystaw臋 prac Kahlo w Meksyku. Pomimo przeciwwskaza艅 zdrowotnych, Frida pojawia si臋 na niej. Sama przyje偶d偶a karetk膮, a jej 艂贸偶ko zostaje przetransponowane ci臋偶ar贸wk膮.
2 lipca 1954 roku wraz z Diegiem bior膮 udzia艂 w demonstracji przeciwko interwencji ameryka艅skiej w Gwatemali. W wyniku tego wyst膮pienia jej stan zdrowia jeszcze si臋 pogarsza. Powoduje to, 偶e 13 lipca umiera na zapalenie p艂uc. Po偶egna艂a si臋 tymi s艂owami: Mam nadziej臋, 偶e odej艣cie jest radosne 鈥 i mam nadziej臋, 偶e nigdy nie powr贸c臋 鈥 Frida .

Trumna z jej zw艂okami by艂a wystawiona w Palacio de Bellas Artes. Jej zw艂oki skremowano i z艂o偶ono w prekolumbijskiej urnie.Niekt贸rzy postrzegaj膮 Frid臋 jako artystk臋, kt贸rej 偶ycie podporz膮dkowane by艂o cierpieniu, a tw贸rczo艣膰 by艂a ucieczk膮 od b贸lu. To jednak zbyt ma艂o. Nazywanie jej tylko artystk膮, by艂oby niezgodne z tym, o co walczy艂a. Malowa艂a by okre艣li膰 siebie. Potem jej obrazy s艂u偶y艂y wyznawanym przez ni膮 ideom. We wszystkich swoich pracach przedstawia siebie, jako Meksykank臋. Wykorzysta艂a komunizm, 偶eby odkry膰 to偶samo艣膰 narodow膮 swoj膮 i innych. Zrobi艂a z niego szans臋 powrotu tego, co przez wiele lat by艂o zakazane i pi臋tnowane.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Zygmunt Freud

Poprzedni wpis

Europocentryzm

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.