Cyberprzestrze艅

()

Ko艅cem XX wieku bardzo wyra藕nej przemianie uleg艂 stosunek mi臋dzy lud藕mi, a informacj膮. Rozr贸s艂 si臋 zasi臋g ilo艣ci informacji jak膮 cz艂owiek m贸g艂 zasi臋gn膮膰. Informacja staje si臋 艣rodowiskiem struktury politycznej, 艂膮czy ludzi, ekosystemy, maszyny, rozbudowane programy komputerowe, zawiaduj膮 偶e wi臋kszo艣膰 偶ycia tworz膮 olbrzymie organizmy cyberprzestrzeni [Grey i Mentor, 1995].

Taka wizja cybernetycznego organizmu politycznego ma interesuj膮ce implikacje. Rozprasza tradycyjn膮 podmiotowo艣膰, osobowo艣膰, to偶samo艣膰, cielesno艣膰. Obywatele cyberprzestrzeni tworz膮 r贸偶ne polityczne struktury jednocze艣nie ograniczaj膮ce i modeluj膮ce [Grey i Mentor, 1995].

Wsp贸艂czesne pa艅stwa ulegaj膮 przemianom, ze wzgl臋du na oddzia艂ywanie globalnych sieci przep艂ywu kapita艂u, funkcjonuj膮cych dzi臋ki nowoczesnym technologi膮 informatyczno 鈥 komunikacyjnym. Rozproszeniu ulega dyskurs polityczny, przestaje on by膰 zamykany w granicach pa艅stwa [Grey i Mentor, 1995].

Potencja艂 cyberprzestrzeni dla powstania koalicji mi臋dzy lud藕mi o r贸偶nych tozsamo艣ciach, ale podobnych powi膮zaniach jest ogromny. Cyberprzestrze艅 to swojego rodzaju metafora obejmuj膮ca zar贸wno utopi臋, jak dysutopi臋, jednocze艣nie dobro i z艂o. Nowe technologie pozwalaj膮 na tworzenie sieci kultury i politycznych, kt贸re jest miejscem uporu, zmiany albo alternatywy wobec dominuj膮cej rzeczywisto艣ci faktycznej i wirtualnej [A. Rothert, 2003, s. 88].

Cyberprzestrze艅 pozwala na tworzenie to偶samo艣ci zwi膮zk贸w i spo艂eczno艣ci on-line, kt贸re s膮 r贸wnie istotne i prawdziwe jak te w rzeczywisto艣ci [Hill i Hughes, 1998]. Spo艂eczna konstrukcja rzeczywisto艣ci wp艂ywa na osobowo艣ci cz艂owieka, przez co mo偶e mie膰 wp艂yw, tak偶e na struktury polityczne.

Cyberprzestrze艅 w pewnym sensie pozwala na uruchomienie wyobra藕ni i j臋zyka: 偶eglowanie, surfowanie po Sieci, w臋dr贸wki z miejsca do miejsca 鈥 to metaforyczne wyra偶enie swobody ruchu, bezgranicznej przestrzeni, dochodzenie do ca艂kowitej anonimowo艣ci i niemo偶no艣ci bycia wy艣ledzonym [Rothert, 2003, s. 89].

Sie膰 sta艂a si臋 wyl臋garni膮 鈥瀟echno 鈥 fauny鈥 eksperyment贸w spo艂ecznych b臋d膮cym efektem mo偶liwo艣ci technologicznych i zdolno艣ci kreatywnych wirtualnych spo艂eczno艣ci. Cz臋艣膰 z nich b臋dzie nieudana, a niekt贸rym uda si臋 przetrwa膰, a z czasem si臋 udoskonali膰. W cyberprzestrzeni znale藕膰 mo偶na ca艂y przegl膮d alternatywnych struktur spo艂ecznych, zaczynaj膮c od anty 鈥 struktur, czyli anarchii, poprzez sofokracj臋, demokracj臋, do utopi 鈥瀙irackich鈥, a tak偶e swoiste wyspy cyberkultury feministycznej.

Globalne sieci komputerowe tworz膮 przestrze艅 przep艂ywu informacji wykraczaj膮c膮 poza granice pa艅stwowe i tworz膮 sfer臋 dzia艂alno艣ci cz艂owieka do kt贸rej trudno zastosowa膰 poj臋cia i regulacje zwi膮zane z po艂o偶eniem geograficznym. Cyberprzestrze艅 to 艣wiat ekran贸w komputerowych, hase艂 kod贸w, a nie fizycznych cz膮steczek atomowych z kt贸rych z艂o偶ony jest 艣wiat.

W cyberprzestrzeni stosunek mi臋dzy pozycj膮 on-line a cielesno艣ci膮 jest wzgl臋dny.W Sieci traci sens zwi膮zek mi臋dzy po艂o偶eniem geograficznym a mo偶liwo艣ciami kontrolowania przez miejscowe w艂adze zachowania on-line, mi臋dzy zachowaniem a jego skutkami dla jednostki, nie s膮 jasne uprawnienia miejscowych w艂adz do sankcjonowania zjawisk zachodz膮cych w skali globalnej, nie wiadomo jakie regulacje w艂a艣ciwie maj膮 zastosowanie. W cyberprzestrzeni nie istniej膮 podzia艂y terytorialne poniewa偶 koszt i szybko艣膰 przekazu w Sieci jest prawie niezale偶na od miejsca przebywania. Mo偶liwa jest komunikacja szybka i nie zniekszta艂cona, niemal偶e bez barier utrudniaj膮cych kontakt mi臋dzy odleg艂ymi w przestrzeni miejscami i lud藕mi. Miejsce jest istotne ale tylko w przestrzeni wirtualnej jako 鈥瀉dres鈥 maszyn, mi臋dzy kt贸rymi kr膮偶膮 wiadomo艣ci i informacj臋. Wydarzenia w Sieci dziej膮 si臋 wsz臋dzie i nigdzie, zaanga偶owane s膮 w nie osoby on-line b臋d膮ce jednocze艣nie 鈥瀝ealnymi鈥 i 鈥瀗ierzeczywistymi鈥 , poniewa偶 z jednej strony posiadaj膮 odpowiednie szeroko poj臋te zasoby umo偶liwiaj膮ce im korzystanie z Sieci, ale z drugiej niekoniecznie powi膮zane z konkretnymi fizycznymi osobami, oraz dotyczy 鈥瀝zeczy鈥, czyli wiadomo艣ci, bez danych i relacji [Johnson i Post, 2001].

Do艣wiadczenie surfowania w Sieci pozwala na stwierdzenie, ze by膰 mo偶e Cyberprzestrze艅 da si臋 jako艣 okre艣li膰 czy oddzieli膰. W ko艅cu ma si臋 pewne poczucie dotarcia do 鈥瀖iejsca鈥, i co wi臋cej jest to czynno艣膰 celowa, co oczywi艣cie nie zmienia faktu, 偶e Cyberprzestrze艅 jest zr贸偶nicowana, zmienna i ka偶dy 鈥瀝ejon鈥 rz膮dzi si臋 swoimi zasadami.

Cyberprzestrze艅 pozwana na zr贸偶nicowanie regu艂 pomi臋dzy poszczeg贸lnymi budowlami informacji. Tre艣膰 czy zachowanie dopuszczalne w jednym rejonie Sieci mog膮 by膰 zakazane w innym. Instytucje rozstrzygaj膮ce spory w danej cz臋艣ci cyberprzestrzeni nie znajduj膮 akceptacji gdzie indziej. Okazuje si臋, 偶e 艂atwo mo偶na zabezpieczy膰 si臋 przed niechcianymi uczestnikami, gdy偶 Cyberprzestrze艅 to 艣wiat oprogramowa艅. Grupy szybko zwieraj膮 szeregi, porozumiewaj膮 si臋 zmieniaj膮 zasady poprzez komunikacj臋 elektroniczn膮.

Cyberprzestrze艅 jest istotnym miejscem formowania si臋 nowych zwi膮zk贸w mi臋dzy jednostkami i mechanizmami rz膮dzenia rodz膮cych w ludziach coraz bardziej nieuchwytne poczucie wsp贸lnoty.

Internet, tak jak ka偶da sie膰, nie jest czym艣 namacalnym, ale sam w sobie stanowi zbi贸r protoko艂贸w sieciowych przyj臋tych przez ogromn膮 liczb臋 indywidualnych sieci co pozwala na przekaz informacji mi臋dzy nimi [Rothert, 2003, s. 90-92].

Cyberprzestrze艅 jest technologi膮, co do kt贸rej zmienno艣膰 znacze艅 i przeno艣ni jest szczeg贸lnie wyra藕na, okre艣lana jako szeroka sie膰 komputerowa staje si臋 przestrzeni膮 rywalizuj膮cych metafor. Kontroluj膮c metafory mo偶na kontrolowa膰 Cyberprzestrze艅. Cyberprzestrze艅 w momencie narodzin wywo艂a艂a wizje zamkni臋tej w Sieci przysz艂o艣ci. Wizja ta przyj臋ta i odwr贸cona przez entuzjastyczn膮 grup臋 polityczno-koroporacyjny sta艂a si臋 nagle optymistyczn膮 i prost膮: kwestie spo艂eczne staj膮 czysto technologiczne, rozwi膮zaniem, powszechny dost臋p do sieci komputerowych czyli cyberprzestrzeni.

Cyberprzestrze艅 jest do艣wiadczeniem jest czym艣 oczywistym. Oczywi艣cie rola j臋zyka w cyberprzestrzeni mo偶e ulega膰 zmianie wraz z rozwojem technologicznym, ale na razie umiej臋tno艣膰 czytania i pisania jest kluczowa dla 艣wiadczenia.

Ograniczeniem w do艣wiadczeniu cyberprzestrzeni s膮 r贸偶ne i nak艂adaj膮ce si臋 np. nie pos艂ugiwanie si臋 j臋zykiem angielskim, bieda, brak umiej臋tno艣ci, bariery technologiczne, wykszta艂cenie, wiek, p艂e膰, po艂o偶enie geograficzne. Nie jest problemem nauczanie j臋zyka czy manipulowanie swoimi osobowo艣ciami on-line ale to, 偶e socjoekonomicznie nie s膮 bez znaczenia w cyberprzestrzeni.

Czy w cyberprzestrzeni mo偶liwe s膮 bliskie wi臋zi uczuciowe? Skupiska spo艂eczne w Sieci powstaj膮 gdy jaka艣 grupa ludzi z uczuciem prowadzi tak d艂ugo ze sob膮 dyskusj臋 a偶 wytworzy si臋 mi臋dzy nimi sie膰 osobistych relacji. W takim kontek艣cie oczywi艣cie kluczowym staje si臋 kontakt osobisty czy mo偶e raczej brak fizyczno艣ci. Nie mo偶na zbudowa膰 w pe艂ni trwa艂ych zwi膮zk贸w tylko na podstawie komunikacji s艂ownej. Nie jest takie trudne wywnioskowanie osobowo艣ci na podstawie zamieszczonych komunikat贸w czy e-mail.W 艣wiecie rzeczywistym te偶 w du偶ym stopniu polegamy na naszych kontaktach osobistych na wizerunku konstruowanym na podstawie indywidualnych narracji. Tak jest w 偶yciu, to偶samo艣膰 w cyberprzestrzeni ma charakter kumulatywny, ka偶de nasze zachowane w stosunkach grupowych staje si臋 cz臋艣ci膮 wi臋kszej ca艂o艣ci, ale widziane nie w spos贸b odosobniony tylko w kontek艣cie tej ca艂o艣ci. Inaczej m贸wi膮c je偶eli zazwyczaj u偶ywamy spokojnej i racjonalnej argumentacji, to jednorazowy wybuch gniewu jest inaczej traktowany ni偶 gdy jeste艣my osob膮 maj膮c膮 agresywny charakter. Czyli raczej ludzie s膮 oceniani nie po tym co m贸wi膮 ale na podstawie ich historii i interakcji [Rothert, 2003, s. 93-96]

Co przynios艂a Cyberprzestrze艅? Wiele pr贸b tworzenia regulacji rozmaitych wirtualnych wsp贸lnotach, dyskusje na temat mo偶liwo艣ci zaistnienia pewnych anarchistycznych idea艂贸w, odizolowanie 鈥瀠topi pirackich鈥. Jaki maj膮 charakter, czy s膮 to rzeczywi艣cie wsp贸lnoty i czy to ma w og贸le jakie艣 znaczenie.

Bibliografia:

  1. Grey Ch. H., Mentor S., The Cyborg Body Politics: Version 1.2, [w:] Grey, pod red. The Cyborg Handbook, Routlegie, London & New York 1995;
  2. Hill K. A., The Badlands of Modernity: Hterotopia and Social Ordering, Routlege, London 1998;
  3. Johnson D.R., Post D.G, Law and Borders: The Rise of Law In Cyberspace, [w:] Ludow, pod red. Crypto Anarchy, Cyberstates and Pirate Utopias, Cambridge 2001,
  4. Rothert A., Technopolis, wirtualne sieci polityczne, Warszawa 2003.

Jak oceniasz ten materia艂?

Kliknij na gwiazdk臋, aby zostawi膰 swoj膮 ocen臋

艢rednia ocena / 5. Liczba g艂os贸w:

Jak dot膮d brak g艂os贸w! Oce艅 ten post jako pierwszy.

Cmentarz 偶ydowski

Poprzedni wpis

Cyprian Kamil Norwid

Nast臋pny wpis
Wiedzo Znawca
Redaktor z rzemios艂em w r臋ku na co dzie艅 szef kontroli jako艣ci w brytyjskim oddziale Amazona. W niedalekiej przysz艂o艣ci planuje zrealizowa膰 m艂odzie艅cze marzenia i napisa膰 ksi膮偶k臋.

Komentarze - masz co艣 do napisania? Zostaw prosz臋 informacje.